Roztocz Tropilaelaps clareae – czym się różni od Varroa destructor?

Roztocz Tropilaelaps clareae - czym się różni od Varroa destructor?

Jeszcze stosunkowo niedawno gorącym tematem w branży pszczelarskiej była warroza, ale na horyzoncie pojawiło się jeszcze jedno zagrożenie – roztocz Tropilaelaps clareae. Czym różni się od Varroa destructor? Australijski ekspert Denis Anderson z Państwowego Stowarzyszenia Badań Naukowych i stosowanych CSIRO na portalu BeeAware sporo wyjaśnił na ten temat.

BeeAware to australijskie centrum informacyjne dla pszczelarzy, zajmuje się głównie bezpieczeństwem biologicznym pszczół miodnych w kontekście zapylania upraw rolniczych.

– Powodujący tropilelapsozę roztocz Tropilaelaps clareae pochodzi z Azji i pasożytuje w czerwiu gigantycznych pszczół miodnych w Azji, takich jak Apis dorsata. Dwa gatunki roztoczy Tropilaelaps (Tropilaelaps clareae i T. mercedesae) są również zdolne do pasożytowania u europejskich pszczół miodnych (Apis mellifera) – pisze Denis Anderson w swoim artykule.

Roztocz Tropilaelaps to zewnątrzne pasożytnicze roztocza, które żywią się hemolimfą (to odpowiednik krwi w organizmach owadów) poczwarek trutni i robotnic, a także rozmnażają się na czerwiu pszczół miodnych. Zarażenie prowadzi do poważnych szkód w rodzinach pszczół miodnych, na przykład powoduje deformację poczwarek i dorosłych osobników (zahamowanie wzrostu, uszkodzenie skrzydeł, nóg, odwłoka), „zespół pasożytniczego roztocza” (PMS – Parastic Mite Syndrome) i osypanie rodziny. Rodzina może również się roić, co prowadzi do dalszego rozprzestrzeniania roztoczy w nowe miejsca. Roztocz Tropilaelaps przenosi wirusy, które dodatkowo i negatywnie wpływają na zdrowie rodzin pszczelich i ich podatność na choroby.

Cykl życiowy roztocza Tropilaelaps pod wieloma względami jest bardzo podobny do życia Varroa destructor, ponieważ oba gatunki są zewnętrznymi pasożytami w stadiach lęgowych pszczoły miodnej. Roztocze Tropilaelaps żyje jednak nieco krócej i z tego powodu rozmnaża się znacznie szybciej niż Varroa destructor. Badania naukowe pokazały, że ze względu na tak wysoki wskaźnik rozmnażania w porównaniu na jednego roztocza Varroa w rodzinie pszczół miodnych, może przypadać około 25 roztoczy Tropilelaps.

W odróżnieniu od Varroa, które mogą bytować na dorosłych pszczołach nawet kilka miesięcy, roztocze Tropilelaps żyją na robotnicach tylko około 3 dni, ponieważ sztylet dorosłego osobnika Tropilaelaps nie jest w stanie przebić się przez błonę międzysegmentową dorosłej pszczoły i w związku z tym roztocz ten nie jest w stanie długo żywić się robotnicami.

Roztocz Tropilelaps większą część swojego życia spędzają na rozmnażaniu się, przez co będą w stanie przetrwać w rodzinie pszczół miodnych tak długo, jak długo będzie obecny czerw. Samica roztocza Tropilelaps przenika do komórek czerwiu i składa tam 3–4 jaja. Rozwój od jaja do dorosłego osobnika trwa około tygodnia, a dorosłe roztocze (zwykle około 2–3) wychodzą z komórki lęgowej wraz z wygryzającą się młodą dorosłą pszczołą.

Pasożyt w stadium nimfy ma biały kolor i żywi się larwami pszczół. Dorosłe osobniki Tropilelaps są to aktywne czerwono-brązowe roztocze o długości około 1 mm i szerokości zwykle 0,5 mm, co stanowi około jednej trzeciej wielkości roztocza Varroa.

Biorąc pod uwagę, że roztocze Tropilaelaps nie mogą przetrwać zbyt długo na dorosłych pszczołach, zdecydowana większość dorosłych osobników (>95%) zwykle kopuluje znowu i ponownie atakuje komórkę lęgową, aby złożyć więcej jaj w ciągu 2 dni od opuszczenia komórki przez dorosłą pszczołę – informuje autor.

Oprac. Agnieszka Wielińska

Źródło: beeaware.org.au

Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"