Podziemne życie zapylaczy: Nowy projekt badawczy ProPollSoil sprawdzi kondycję gleb

Podziemne życie zapylaczy: Nowy projekt badawczy ProPollSoil sprawdzi kondycję gleb

Większość z nas, myśląc o zapylaczach, widzi pszczoły miodne lub kolorowe motyle krążące nad kwietną łąką. Tymczasem naukowcy zaangażowani w nową paneuropejską inicjatywę ProPollSoil przypominają, że serce przetrwania tych owadów bije często głęboko pod ziemią. To właśnie tam około 75 procent gatunków pszczół zakłada swoje gniazda, a liczne grupy muchówek, chrząszczy i os spędzają większość cyklu życiowego, przechodząc tam przeobrażenie lub hibernując w oczekiwaniu na wiosnę.

Projekt, który oficjalnie wystartował w październiku 2025 roku, ma na celu wypełnienie luki w naszej wiedzy na temat relacji między jakością gleby a dobrostanem owadów. Badacze podkreślają, że współczesne rolnictwo i ochrona przyrody zbyt rzadko biorą pod uwagę fakt, iż zanieczyszczenie podłoża, jego erozja czy zmiany w strukturze mikrobiomu bezpośrednio uderzają w podziemne schronienia zapylaczy. Zdrowa gleba nie jest jedynie fundamentem dla roślin, ale aktywnym siedliskiem, od którego zależy bezpieczeństwo żywnościowe nas wszystkich.

Inicjatywa ProPollSoil jednoczy 23 partnerów z Europy i Kanady, w tym silną reprezentację z Polski w postaci ekspertów z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego. Polscy naukowcy, wśród których są Michał Filipiak, Zuzanna Filipiak, Jacek Jachuła oraz Aleksandra Splitt, zwracają uwagę, że zrozumienie tych zależności to inwestycja w odporne rolnictwo przyszłości.

Dzięki funduszom z programu Horyzont Europa, opiewającym na ponad 7,7 miliona euro, w ciągu najbliższych czterech lat powstaną precyzyjne mapy zagrożeń oraz bazy danych łączące parametry glebowe z kondycją populacji owadów.

Efektem prac mają być przede wszystkim praktyczne narzędzia dla rolników i decydentów. Zespół projektowy planuje opracowanie konkretnych rekomendacji dotyczących takiego użytkowania ziemi, które sprzyjałoby dzikim pszczołom i innym owadom zależnym od podłoża. Nowoczesny monitoring pozwoli na szybkie wykrywanie negatywnych zmian w środowisku, zanim doprowadzą one do nieodwracalnych strat w lokalnych ekosystemach.

Źródło: PAP

Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"