Zmiany kompozycji pokarmowej w mleczku dla królowych i robotnic

Zmiany kompozycji pokarmowej w mleczku dla królowych i robotnic

Od dawna wiadomo, że mleczko pszczele podawane larwom w matecznikach znacząco różni się składem i poziomem substancji odżywczych od tego, które karmicielki serwują larwom robotnic. W 2015 r. zespół Ying Wanga sprawdzał hipotezę, że kompozycje mleczka podawanego larwom robotnic i królowych zmiania się wraz z upływem czasu, więc jego skład nie zależy wyłącznie od przeznaczenia. Dla usprawnienia czytania artykułu mleczko pszczele przeznaczone dla larw królowych będzie nazywane mleczkiem królewskim (MK), a dla robotnic – mleczkiem robotniczym (MR).

Na fenotyp organizmu wpływa zarówno genetyka, jak i warunki rozwoju. Pszczoła miodna to doskonały model do badania tego zjawiska. W przypadku omawianego gatunku genetyka determinuje płeć, a dieta z kolei decyduje o kaście samic. Jakość i ilość mleczka pszczelego jest określana jako parametr kluczowy w determinacji kasty.

W badaniu przeprowadzonym przez zespół Wanga dokładnie sprawdzano przekształcenia w kompozycji chemicznej i mineralnej mleczka pszczelego w kolejnych dniach, od momentu złożenia w komórce. Zauważono zmiany poziomu wilgotności, białek, kwasu hydroksydekanowego, składników mineralnych, fruktozy i glukozy między próbkami MK i MR.

Wilgotność

Analizy wykazały, że poziom wilgoci jest mniejszy w MK niż w MR. Mleczko robotnicze ma dużą zawartość wody przez pierwsze 4 dni, po czym jej poziom mocno spada w piątym dniu. W tym samym czasie wilgotność MK wzrasta. To zjawisko jest potwierdzone również przez badania z 1929, 1959 i 1966 r.

Białka

W badaniu  potwierdzono również spadek wraz z czasem procentowej zawartości białek w pokarmie larw królowych.

Poziom białek w MR maksymalnie trzydniowym jest większy, a glukozy mniejszy, w porównaniu do mleczka, którym pożywiały się larwy robotnic starsze niż 4-dniowe.

Kwas hydroksydekanowy

W badaniu dowiedziono, że larwy matek pszczelich są karmione MK o większej zawartości 10-HDA niż larwy robotnic. Zawartość tego kwasu w MR nie wynosiła więcej niż 2% przez pierwsze 4 dni i spadała do najmniejszego poziomu piątego dnia. Chociaż zawartość 10-HDA w MK także wykazała tendencję spadkową, jego poziom ostatecznie utrzymyał się na wysokim poziomie.

Składniki mineralne

Mleczko przeznaczone dla królowych zawierało wysoki poziom cynku, miedzi i potasu, a mniejsze sodu, w porównaniu do MR. Aczkolwiek zawartość Na była większa w dwudniowym MK.

Cukry

W badaniach z poprzednich lat można znaleźć informacje, że zawartość cukrów w mleczku królowych u larw poniżej 4 dnia życia, wynosiła ok. 34% suchej masy, podczas gdy tylko 12% cukrów w suchej masie notowano w MR podawanym larwom w wieku 0,5-1,5 dnia. Co ciekawe, analizy wykazały, że poziom glukozy i fruktozy w MK utrzymywała się na niskim poziomie w drugim, trzecim i czwartym dniu, by podnieść się znacząco w piątym.

Podobne dane opublikowano w 1988. Wykazały, że zawartość cukru w mleczku, w którym rozwijały się larwy matek, wynosił 12,4%, czyli cztery razy więcej niż w wydzielinie przeznaczonej dla robotnic. Dodanie cukrów do pokarmu indukowało rozwój królowych z larw.

W analizach Wanga podano, że łączna zawartość glukozy i fruktozy była ok 4, 3 i 2 razy wyższa w MK niż w MR odpowiednio w mleczku dwudniowym, trzydniowym i czterodniowym

Ogólna zawartość składników pokarmowych

Zawartość składników pokarmowych była znacząco wyższa w próbkach mleczka dwudniowego, niż w trzydniowym i czterodniowym, zarówno w przypadku MK, jak i MR.

Porównano też skład MK z mateczników różnych królowych w kolejnych dniach i odkryto, że mleczko trzydniowe i czterodniowe jest niemal identyczne.

Należy też pamiętać, że ilość pokarmu w matecznikach codziennie się zwiększa i larwa zawsze spożywa świeższe jedzenie od robotnic.  

Źródło:

Wang Y., Ma L., Zhang W., Cui X., Wang H., Xu B., 2015, Comparison of the nutrient composition of royal jelly and worker jelly of honey bees (Apis mellifera), Apidologie.

Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"