NEWS:


Gen teliotokii u pszczół

matka na plastrze

Autor: anutaphoto, freepik.

Siódmego maja w czasopiśmie naukowym „Current Biology” ukazał się artykuł badaczy z Uniwersytetu w Sydney, w którym podano, który dokładnie gen odpowiada za zdolność pszczół miodnych do telitoki — rodzaju partenogenezy, w którym z niezapłodnionego jaja powstaje samica.

Pojedynczy gen ma numer GB45239 i znajduje się na 11 chromosomie. Badania były prowadzone na podgatunku pszczoły miodnej: pszczole miodnej południowoafrykańskiej (Apis mellifera capensis). Robotnice tej pszczoły składają niezapłodnione jaja, z których mogą powstawać samice, a nie trutnie, tak jak dzieje się w przypadku naszych rodzimych robotnic. Odkryty gen sprawia, że każda robotnica może się więc stać królową, a w szczególności matką kolejnej królowej. Zdolność produkcji samic z niezapłodnionych jaj to rodzaj partenogenezy zwany telitokią.

Jednak stwarza to problem – zamiast wspólnej pracy na rzecz rodziny, pszczoły południowoafrykańskie po utracie matki zaczynają rywalizować o to, by stać się matką kolejnej królowej.

Innymi cechami odróżniającymi pszczołę miodną południowoafrykańską od ich kuzynek są większe jajniki, które są szybciej „uruchamianie” w przypadku straty matki, a także robotnice wytwarzają feromony królowej, które umożliwiają im ustalenie dominacji w rozmnażaniu się.

Czytaj także: Robotnice jak konie trojańskie

To powoduje także wystąpienie wewnątrzgatunkowego pasożytnictwa lęgowego (więcej na ten temat przeczytasz w książce 365 faktów o pszczołach). Każdego roku w Południowej Afryce z powodu wewnątrzgatunkowego pasożytnictwa lęgowego pszczelarze tracą 10 000 rodzin pszczelich. Robotnice pszczoły południowoafrykańskiej pasożytują bowiem zarówno w swoich gniazdach, jak i obcych.

Czytaj także: Trzmiele przyspieszają kwitnienie roślin

Naukowcy mają nadzieję, że odkrycie genu GB45239 przyczyni się do rozwoju rolnictwa i biotechnologii, która sprawi, że będzie można kontrolować włączanie i wyłączanie partenogenetycznego rozmnażania zwierząt.

Źródło: phys.org

Artykuł naukowy: Current Biology (2020). DOI: 10.1016/j.cub.2020.04.033

 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"

ze świata


e-Prenumerata czasopisma Pasieka

ze świata

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Zamawów prenumeratę roczną - obejmuje...

Czym jest e-Prenumerata? e-Prenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Ostatnio dodane

Miód pod lupą. W Ostrowcu Świętokrzyskim o nowych zasadach...

z Polski

Wielińska Agnieszka, 02-09-2026

Tropilaelaps mercedesae coraz bliżej Europy? Międzynarodowa Organizacja Związków Pszczelarskich...

ze świata

Wielińska Agnieszka, 01-09-2026

Ogólnopolskie Dni Pszczelarza 2026 w Kluczborku. Święto pszczelarzy połączone...

z Polski

Wielińska Agnieszka, 17-08-2026

Brazylia straci dostęp do rynku UE. Od 3 września...

ze świata

Wielińska Agnieszka, 11-08-2026

Wielki Dzień Pszczół: premiera Bee Wild Collection – artystyczno-edukacyjnej...

z Polski

Wielińska Agnieszka, 07-08-2026

Słowo od Redakcji i Rady Programowej Czasopisma „Pasieka” Szanowne Czytelniczki...

Pasieka 5/2026

Wydawnictwo Pasieka, 07-08-2026

Z artykułu dowiesz się: Jakie anatomiczne cechy pozwalają matce pszczelej...

Pasieka 5/2026

Kania Artur, 07-08-2026

Z artykułu dowiesz się: dlaczego rekordowo silne rodziny jesienią mogą...

Pasieka 5/2026

Szyszko Piotr, 07-08-2026

Z artykułu dowiesz się m.in.: jakie są doświadczenia autora z...

Pasieka 5/2026

Chamera Paweł, 07-08-2026