Crowdfunding jako narzędzie wsparcia działalności pszczelarskiej
Finansowanie społecznościowe (crowdfunding) jest interesującą alternatywą dla tradycyjnych form pozyskiwania kapitału zewnętrznego. Może być również użytecznym narzędziem w pszczelarstwie, szczególnie dla początkujących pszczelarzy lub tych, którzy chcą rozwijać swoje gospodarstwo. Jest to zjawisko finansowe, które przetacza się przez krajobraz biznesowy jak błyskawica, nie tylko rozświetlając nowe możliwości finansowania biznesu, ale również przekształcając sposób, w jaki myślimy o finansach i inwestycjach. We współczesnym świecie finansowym decyzje podejmowane są szybko i elastycznie, aby móc dostosowywać się do zmieniających się warunków rynkowych. Tak działa również finansowanie społecznościowe. Według wielu źródeł idealny czas trwania kampanii to zaledwie 30 dni, a niektórzy crowdfunderzy twierdzą, że nawet mniej.
Definicja i rodzaje
Czym jest crowdfunding? Crowdfunding można zdefiniować jako nowoczesną formę finansowania osób fizycznych, stowarzyszeń, podmiotów gospodarczych i organizacji za pośrednictwem wyspecjalizowanych platform internetowych z pominięciem tradycyjnych pośredników finansowych jak np. banków [Ziobrowska 2016, s. 286; Ahlers i in. 2015, s. 963; Wilson, Testoni 2014, s. 2]. Przy czym, w zależności od modelu crowdfundingu, finansowanie może przybrać formę:
Zastosowanie
Kto może liczyć na sfinansowanie swojego projektu za pomocą crowdfundingu? Z tego rodzaju finansowania mogą korzystać zarówno przedsiębiorcy, jak i organizacje pozarządowe czy instytucje publiczne, a także osoby prywatne (czyli teoretycznie każdy). W ramach crowdfundingu można sfinansować niemal każde przedsięwzięcie – zarówno projekt naukowy, jak i społeczny, biznesowy czy kulturalno-artystyczny. Przykładowe sposoby wykorzystania crowdfundingu w pszczelarstwie mogą obejmować m.in.: zakup podstawowego wyposażenia, rozwój hodowli pszczół, edukację i szkolenia. Crowdfunding może pomóc w zebraniu środków na zakup wysokiej jakości sprzętu pszczelarskiego, takiego jak ule, stroje ochronne czy nawet specjalistyczne narzędzia do pozyskiwania miodu. Może okazać się użyteczny również podczas badań naukowych związanych z pszczelarstwem – dzięki zebranym środkom można dotrzeć do nowych metod mających na celu np. zrozumienie problemów zdrowotnych pszczół, ochronę środowiska naturalnego oraz opracować nowe techniki hodowli pszczół.
Natomiast w obszarze edukacji i szkoleń crowdfunding może zostać wykorzystany do organizacji warsztatów, szkoleń czy konferencji z zakresu pszczelarstwa, co pozwoli na edukację zarówno początkujących pszczelarzy, jak i doświadczonych hodowców. Takich zastosowań można wskazać bardzo wiele.
Plan działania
Od czego rozpocząć? Należy pamiętać, że crowdfunding to proces wymagający dokładnego planowania. Przed rozpoczęciem kampanii warto przeanalizować, do kogo chcemy trafić z naszym pomysłem, czyli określić docelową grupę finansujących. Czy będą to miłośnicy przyrody i ekologii? Rolnicy i sadownicy? Hobbyści i entuzjaści pszczelarstwa? A może osoby związane z nauką, które chcą wspierać projekty badawcze lub edukacyjne związane z pszczołami? Określenie potencjalnej grupy finansujących projekty crowdfundingowe związane z pszczelarstwem wymaga zrozumienia, kto może być zainteresowany tematem pszczół, produktów pszczelich i ekosystemów, których one dotyczą.
Warto wykonać również analizę SWOT, czyli określić wewnętrzne mocne strony (strengths) i słabe strony (weaknesses) projektu, a także zewnętrzne szanse (opportunities) i zagrożenia (threats), które mogą wpłynąć na dalsze losy projektu. Należy przy tym przeanalizować konkurencję i określić, czym się od niej różnimy. Przykładowo mocną stroną naszego pomysłu może być innowacyjne podejście do pszczelarstwa, czyli wykorzystanie nowoczesnych technologii do monitorowania zdrowia pszczół. Natomiast jako słabą stronę możemy wskazać brak doświadczenia w prowadzeniu kampanii crowdfundingowych, co utrudnia (ale nie uniemożliwia) osiągnięcie założonego celu finansowego. Bardzo pomocne może być zwrócenie uwagi mediów, co zwiększy szanse na sukces projektu. Natomiast ryzyka można upatrywać w konkurencji z innymi projektami crowdfundingowymi, zwłaszcza jeśli dotyczą podobnych tematów ekologicznych. Dzięki takiej analizie możemy lepiej przygotować się do zmian na rynku oraz lepiej wykorzystać posiadane zasoby w celu wypracowania skutecznych strategii biznesowych.
Przykładowe projekty
W Tabeli przedstawiono wybrane projekty crowdfundingowe w Polsce, które poszukiwały finansowania przedsięwzięć związanych z pszczelarstwem. W zamian za zdobyte finansowanie projektodawcy oferowali w formie nagród m.in. drewniane pałeczki do miodu, własnoręcznie robione świece z węzy pszczelej, miód czy dostęp do filmów edukacyjnych.
|
Nazwa projektu |
Platforma |
Model finansowania społecznościowego |
Cel |
Zebrana kwota |
Liczba płatności |
|---|---|---|---|---|---|
Jak ocalić świat w weekend! |
Wspieram.to |
Oparte na nagrodach |
75 000 PLN |
20 817 PLN |
302 |
Tworzymy dom dla pszczół |
Wspieram.to |
Oparte na nagrodach |
3000 PLN |
3020 PLN |
132 |
Jedziemy na miodzie |
Polakpotrafi.pl |
Oparte na nagrodach |
6000 PLN |
1076 PLN |
29 |
Bzykająca przyczepka podbija świat |
Polakpotrafi.pl |
Oparte na nagrodach |
4000 PLN |
5921 PLN |
57 |
MelApis - moja pasieka |
Polakpotrafi.pl |
Oparte na nagrodach |
10000 PLN |
10166 PLN |
78 |
Źródło: Opracowanie własne na podstawie: wspieram.to i polakpotrafi.pl, dostęp: 28.04.2024.
Na arenie międzynarodowej jedną z najbardziej znanych kampanii crowdfundingowych, która osiągnęła sukces w sektorze pszczelarskim był projekt: Flow Hive, który sfinansowano na platformie Indiegogo.com. Okazuje się, że nawet w pszczelarstwie, które od wieków było uprawiane tymi samymi metodami, odczuwalna jest potrzeba nowości i innowacji. W skład systemu Flow Hive wchodzą specjalne plastikowe ramki, częściowo zabudowane komórkami, które są ze sobą połączone systemem kanalików. Za pomocą korby umieszczonej na zewnątrz ula można ramki otwierać tak, by miód spływał z nich bezpośrednio do naczyń umieszczonych na zewnątrz ula. Jako cel do zebrania na rozpoczęcie produkcji wyznaczono kwotę 70 000 dolarów, który został osiągnięty w ciągu pięciu minut od otwarcia zbiórki. Po 15 minutach suma ta wynosiła ćwierć miliona dolarów. Kiedy ich kampania dobiegła końca, zebrali 12,2 miliona dolarów [Flow Hive, 2023]. Fast Company ogłosił Flow Hive zwycięzcą konkursu 2016 World Changing Idea. Druga wersja tego produktu, dla której również otworzyli kampanię crowdfundingową, zdołała zebrać ok. 1,5 miliona dolarów [Flow Hive, 2023].
Najbardziej powszechny czas trwania zbiórek to od 30 do 60 dni, jednak nie jest on optymalny dla wszystkich kampanii. Zbiórka w przypadku crowdfundingu inwestycyjnego będzie na przykład wymagała nieco dłuższego czasu, który należy wykorzystać na pozyskanie jak największej liczby inwestorów. Kampanie crowdfundingowe, które cieszą się największym powodzeniem to jednak takie, które przed oficjalnym startem były podparte działaniami marketingowymi i tworzeniem społeczności. To właśnie dlatego już po zdecydowaniu się na crowdfunding, a jeszcze przed rozpoczęciem faktycznej zbiórki, warto rozpocząć promowanie swojej idei.
Podsumowanie
Poprzez crowdfunding w pszczelarstwie nie tylko finansujemy, lecz także edukujemy i mobilizujemy społeczność do ochrony tych ważnych dla naszego ekosystemu stworzeń. Najważniejsze jest przekonanie potencjalnych inwestorów do zaufania projektowi i zainwestowania w niego. Sukces naszej kampanii zależy od umiejętności marketingowych oraz zdolności do efektywnego komunikowania celów i korzyści projektu. Istnieje oczywiście ryzyko, że projekt nie osiągnie swojego celu finansowego, co może być wynikiem braku zainteresowania społeczności lub niewystarczającej promocji. Mimo tych wyzwań, crowdfunding nadal pozostaje atrakcyjną opcją dla wielu przedsiębiorców, twórców i organizacji społecznych. Daje on możliwość realizacji pomysłów, które mogą przynieść korzyści zarówno dla twórców, jak i społeczności, jednocześnie angażując ludzi w proces twórczy i finansowy. Współcześnie, kiedy łatwiej jest dotrzeć do szerokiej publiczności za pomocą Internetu, crowdfunding staje się coraz bardziej popularną i skuteczną formą pozyskiwania wsparcia finansowego.
Literatura:
- Ahlers, G.K.C., Cumming, D., Günther, C. and Schweizer, D. (2015). Signaling in Equity Crowdfunding, Entrepreneurship Theory & Practice, 39, 955-980, https://doi.org/10.1111/etap.12157.
- Alegre I., Moleskis M. (2016). Crowdfunding: A Review and Research Agenda, https://doi.org/10.2139/ssrn.2900921.
- Hemer J. (2011). A snapshot on crowdfunding, Economics, and Business, Downloaded 23 February 2024 from: https://www.semanticscholar.org/paper/A-snapshot-on-crowdfunding-Hemer/e862e315608d443f8b917c42eb994e8342652a86
- Schneor R. (2020). Crowdfunding Models, Strategies, and Choices Between Them, https://doi.org/10.1007/978-3-030-46309-0_2.
- Wangchuk P. (2021). Common Types of Crowdfunding Models, Related Concepts and Its Impact on Business: A Brief Literature Review, Asian Journal of Economics Business and Accounting, https://doi.org/10.9734/ajeba/2021/v21i1430471.
- Wilson K.E., Testoni M. (2014). Improving The Role of Equity Crowdfunding in Europe’s Capital Markets, Bruegel Policy Contribution, Iss. 2014/09, Downloaded 11 February 2024 from: https://ssrn.com/abstract=2502280.
- Ziobrowska J.M. (2016). Crowdfunding jako nowoczesna forma wsparcia przedsięwzięć społecznych, kulturowych i biznesowych, Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, No. 3/2016 (81), DOI: 10.18276/frfu.2016.81-25.
- www.indiegogo.com
- www.polakpotrafi.pl
- www.wspieram.to
- www.zrzutka.pl
