fbpx

NEWS:

w wydaniu tradycyjnym (papierowym) strona: 12

Pszczelarskie kompendium wiedzy o warrozie, cz. 4. cd.

Przeciwwarrozowe produkty lecznicze weterynaryjne

W poprzedniej części kompendium omówiłyśmy leki oparte na akarycydach. Tutaj omówimy leki oparte na tymolu, olejkach eterycznych oraz kwasach organicznych. Rozwiejemy też wątpliwości dotyczące preparatów leczniczych oraz substancji niezarejestrowanych do leczenia pszczół.

odymianie_druk_Podpisa%c4%87_Rys_Mariusz_Uchman
Rys. Mariusz Uchman

ApiLife Var

Preparat może być stosowany w pszczelarstwie ekologicznym. Ma on formę płytek, które umieszcza się na górnych powierzchniach ramek gniazdowych. Każda płytka zawiera substancje naturalne: tymol, olejek eukaliptusowy, kamforę i mentol.

Każde opakowanie zawiera dwie takie płytki. Na ramkach gniazdowych umieszczamy jedną płytkę podzieloną na 2 mniejsze części w przeciwległych rogach ula. Czynność powtarzamy 3- lub 4-krotnie w odstępach 7-10-dniowych. Płytek nie należy umieszczać w bezpośrednim sąsiedztwie ramek z czerwiem.

Leczenie wszystkich rodzin powinno być zsynchronizowane. Nie powinno się stosować preparatu, jeśli temperatura zewnętrzna przekracza 30°C oraz w okresie produkcji miodu konsumpcyjnego.

Apiguard

Lek ma postać tacek z żelem o powolnym uwalnianiu. Jedna tacka to 50 g żelu, który zawiera 12,5 g tymolu. Jedną tackę umieszczamy na górze ramek (żelem do góry) na 2 tygodnie, a następnie kolejną na ten sam czas. Nad tackami powinna być wolna przestrzeń wysokości przynajmniej 0,5 cm.

Leku nie należy umieszczać na ramkach z czerwiem, gdyż pszczoły mogą usuwać larwy i poczwarki z ramek znajdujących się w pobliżu preparatu. Pszczoły mogą usuwać żel z ula. Producent podaje, że skuteczność będzie najwyższa, jeśli będzie on stosowany w okresie późnego lata, gdy zmniejsza się ilość czerwiu w rodzinie.

W przypadku silnego porażenia warrozą produkt można również stosować wiosną, jeśli temperatura przekracza 15°C. Nie stosować, gdy temperatura zewnętrza przekracza 30°C i w okresie produkcji miodu.

Thymowar

Ma postać celulozowych kartoników zawierających po 15 g tymolu. Na ramkach gniazdowych, po usunięciu beleczek, umieszcza się 1–2 kartoniki (w zależności od siły rodziny i rodzaju ula). Paski po 3–4 tygodniach należy wymienić na nowe. Preparat można zastosować maksymalnie dwa razy w sezonie.

Nie należy kłaść go w pobliżu ramek z czerwiem, stosować produktu w upalne dni (temp. 30°C) i w trakcie produkcji miodu towarowego, ponieważ może zmieniać jego właściwości organoleptyczne.

Błędy w stosowaniu preparatów z tymolem

Najbardziej odpowiednia temperatura zewnętrzna do skutecznego działania preparatów z tymolem wynosi 20–25°C. Średnia temperatura zewnętrzna poniżej 15°C oraz obecność czerwiu znacznie obniża skuteczność preparatów z tymolem, dlatego pszczelarze, którzy stosują je jako jedyne leczenie warrozy, często tracą rodziny.

Jeśli pszczelarz poda lek podczas zbyt wysokiej temperatury zewnętrznej, gdy zachodzi intensywne parowanie tymolu, może dojść do zmniejszenia ilości wychowywanego czerwiu, pobudzenia owadów, intensywnego wentylowania ula lub sporadycznie jego opuszczenia.

Varromed

Preparat oparty jest na kwasach organicznych, jako substancjach czynnych i składa się z mieszaniny w większości kwasu szczawiowego dwuwodnego (44 mg/ml) oraz kwasu mrówkowego (5 mg/ml) w syropie cukrowym.

Preparat dostępny jest w butelce z podziałką (fot. 1), która umożliwia łatwe i dość precyzyjne odmierzanie leku, jak również w saszetkach jednorazowych o pojemności 15 ml, w opakowaniach po 12 saszetek.

nwp2_z1
Fot. 1. Butelka Varromedu zaopatrzona jest w podziałkę ułatwiającą dozowanie, jednak warto poszczególne kreski zaznaczyć jaskrawym kolorem, ponieważ są one dość słabo widoczne. Fot. Anna Gajda

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Oxybee

nwp2_z2
Fot. 2. Przed rozpuszczeniem sacharozy w roztworze kwasu, należy zanurzyć butelkę w naczyniu z gorącą wodą (A), aby roztwór ogrzał się do około 35°C, a następnie wsypać sacharozę z obu saszetek i mieszać do jej całkowitego rozpuszczenia (B). Fot. Anna Gajda

Ma finalnie postać zawiesiny, którą sporządzamy, dodając sacharozę z saszetki do butelki z roztworem kwasu szczawiowego dwuwodnego (25 g/750 glicerolu) oraz sacharozy w saszetce (fot. 2).

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Odwrotna sytuacja będzie miała miejsce, gdy zastosujemy Oxybee w marcu, wtedy możemy zastosować jeszcze raz w październiku, ponieważ pszczoły wymienią się do tego czasu wielokrotnie.

nwp2_z3
Fot. 3. Polewanie pszczół w uliczkach Oxybee za pomocą specjalnego aplikatora. Fot. Anna Gajda

Błędy w stosowaniu kwasów organicznych

1. Ponieważ substancje te działają głównie kontaktowo, pszczelarz może zaszkodzić rodzinom, podając pszczołom więcej roztworu lub bardziej stężony preparat niż zaleca producent. W konsekwencji może dojść do poparzenia narządów gębowych oraz przewodów pokarmowych pszczół. Zdarza się też, że okłębiają one matkę lub ta przestaje czerwić.

2. Kolejnym błędem jest podawanie kwasu szczawiowego więcej niż jeden raz jednemu pokoleniu pszczół. Konsekwencje będą podobne jak te opisane powyżej.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

5. Jeśli podajemy kwas szczawiowy pszczołom, które nie formują jeszcze kłębu zimowego, skuteczność ta również spadnie, gdyż dystrybucja leku będzie bardzo ograniczona.

Leki oraz substancje niezarejestrowane dla pszczół…

Zdarza się, że pszczelarz, chcąc zmniejszyć koszty zabiegów przeciwwarrozowych, sięga po produkty niezarejestrowane do leczenia pszczół. Mowa tu na przykład o lekach stosowanych u bydła czy świń, dostępnych w postaci roztworów, które pszczelarz aplikuje pszczołom na wiele sposobów.

Najczęściej spotykane są kartoniki lub paski „samoróbki”, ale także domowej roboty tabletki do spalania czy elektryczne parowniki do roztworu leku. Założenie byłoby słuszne, gdyby nie dwa bardzo ważne zastrzeżenia.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Wielu pszczelarzy zapewne pamięta, że prócz pasków Bayvarolu niewiele było innych dostępnych w Polsce sposobów walki z roztoczami i gdy flumetryna przestała działać, pojawił się ogromny problem i duże straty rodzin.

Obecnie, przez przerwę w stosowaniu tego leku w wielu miejscach w Polsce oporność u roztoczy wygasła, jednak istnieją uzasadnione obawy, że przez stosowanie domowej roboty leków, szczególnie z amitrazem, ta oporność się pojawi i 30% leków o obecnie bardzo wysokiej skuteczności stanie się zupełnie nieprzydatna.

DR_4621_larwy_warroza
Fot. Roman Dudzik

Kolejną kwestią, dotyczącą szczególnie preparatów dla bydła i świń z amitrazem (np. TakTic) jest zawartość w nich jeszcze jednej substancji czynnej. Mowa tu o nonoksynolu 9, który ma udowodnione silne działanie plemnikobójcze, które dotyczy również plemników trutni.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Zachęcamy zatem do zaufania nauce i stosowania preparatów leczniczych weterynaryjnych zarejestrowanych do leczenia pszczół, gdyż mamy ich w kraju aż 10, a ich skuteczność jest prawie co roku potwierdzana przez różne ośrodki naukowe. Ponadto za skuteczność, przy prawidłowym stosowaniu, odpowiada producent, więc w wypadku wejścia do obiegu wadliwej serii leku zawsze można uzyskać odszkodowanie.

Dr n. wet. Anna Gajda i Lek. wet. Ewa Mazur
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Instytut Medycyny Weterynaryjnej
Katedra Patologii i Diagnostyki Weterynaryjnej
Pracownia Chorób Owadów Użytkowych
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"


e-Prenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej i w serwisie www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książki w...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Ostatnio dodane

Zostań autorem "Pasieki" Jeśli mają Państwo ciekawe spojrzenia na pszczelarstwo...

Pasieka

Pasieka - avatar Pasieka, 13-02-2020

Czy na etykiecie z miodem musi być informacja o...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 13-02-2020

ZZM w Krakowie zamierza w tym roku wysiać do...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 13-02-2020

Kwiaty w miastach są częściej odwiedzane przez owady zapylające...

ze świata

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 13-02-2020

Kolejny akt wandalizmu — ktoś zdemolował pasiekę koło Wałbrzycha Dziesiątego...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 12-02-2020

Proces za użądlenie Pan Zbigniew Szafrański, mieszkaniec Jędrzychowa, od 5...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 11-02-2020

Wykaz pasiek hodowlanych oferujących matki pszczele rekomendowanych przez Polskie...

Ogłoszenia

Pasieka - avatar Pasieka, 10-02-2020

„Pszczoły i miód w kulturze” – wykład prof. Anny...

z Polski

Pasieka - avatar Pasieka, 07-02-2020

W telegraficznym skrócie POLSKA Prudnik » Grzegorz Zawiślak, burmistrz Prudnika, docenił starania...

Pasieka 2/2020

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 07-02-2020