fbpx

NEWS:

w wydaniu tradycyjnym (papierowym) strona: 6

Pszczelarskie kompendium wiedzy o warrozie, cz. 4. Przeciwwarrozowe produkty lecznicze weterynaryjne

Na polskim rynku dostępna jest cała gama dopuszczonych do leczenia warrozy produktów leczniczych weterynaryjnych o wysokiej skuteczności potwierdzonej badaniami. Powszechnie jednak wiadomo, że walka z roztoczem nie zawsze kończy się sukcesem. W tej części kompendium przypomnimy główne zasady stosowania dostępnych preparatów oraz zwrócimy uwagę na możliwe błędy w ich stosowaniu.

Na początek krótkie przypomnienie, dlaczego należy zaczynać leczenie bardzo wcześnie. Obecnie w Polsce, podobnie jak w wielu krajach europejskich, zdecydowanie niewystarczające jest stosowanie zabiegów przeciwwarrozowych raz w ciągu roku, ze względu na bardzo powszechne, silnie rozwinięte zakażenia wirusami DWV i ABPV, które powodują, że śmierć rodziny następuje przy znacznie mniejszym porażeniu roztoczami niż dawniej, gdy w żyjących rodzinach stwierdzano nawet 7 000–11 000 roztoczy.

nwp1_1
Fot. 1. Tabletka Apiwarolu umocowana na ruszcie z drutu: A) widok z boku pokazujący, że tabletka nie leży płasko, a jest lekko uniesiona, B) widok z góry. Fot. Anna Gajda

Ponadto postępujące zmiany klimatu (w tym przypadku ciepłe zimy) skutkują ciągłą obecnością czerwiu w rodzinie, co oznacza, że roztocza bezustannie się namnażają i ich liczba wczesną wiosną nie jest już marginalna tak jak jeszcze dekadę temu.

Obecność Nosema ceranae w wielu pasiekach również przedłuża okres występowania czerwiu w rodzinach podczas chłodnych miesięcy. Nie należy też zapominać o zjawisku reinwazji, czyli ponownego pojawienia się dużej liczby pasożytów w dobrze leczonej rodzinie na skutek ich przeniesienia z pobliskich źle leczonych rodzin (nawet do 100 pasożytów dziennie!).

Biorąc pod uwagę wszystkie te czynniki, zaleca się pierwsze leczenie wraz z początkiem sezonu (luty-marzec), aby pozbyć się tych roztoczy, które zdołały przezimować.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Apiwarol

Ma postać tabletek do odymiania zawierających 12,5 mg amitrazu. Jednorazowo spala się jedną dawkę leczniczą – jedną tabletkę (a następnie powtarza według zaleceń producenta), którą należy umieścić na spirali z drutu (fot. 1.) lub kawałku metalowej siatki uformowanej w „stolik” (fot. 2.) lub na siatce dennicy osiatkowanej (przy zamkniętej szufladzie).

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

nwp1_2
Fot. 2. Tabletka Apiwarolu na „stoliku” z siatki: A) widok z góry, B) widok z boku. Fot. Anna Gajda

Błędy w stosowaniu Apiwarolu:

  1. Wielu pszczelarzy używa elektrycznych odymiaczy, aby skrócić czas zabiegu, jednak ich stosowanie obniża skuteczność działania leku. Również zbyt częste (np. co 3 dni) lub zbyt rzadkie (co 7 lub więcej dni) dymienie wpływa na znaczne pogorszenie efektów działania tego środka. W przypadku zbyt krótkich odstępów między zabiegami roztocza z kolejnych pokoleń czerwiu nie zostają jeszcze uwalniane (czerw nie zdąży się wygryźć), natomiast gdy odstępy są zbyt długie, roztocza zdążą wejść do kolejnych komórek z czerwiem, które zostają zasklepione i lek nie ma z nimi kontaktu.
  2. Kolejnym błędem jest odymianie w temperaturach niższych niż 10°C. Zazwyczaj wtedy pszczoły zawiązują już kłąb zimowy i dym nie ma kontaktu ze wszystkimi pszczołami, ponieważ są one już ciasno ułożone.
  3. Może się zdarzyć, że tabletka nie spali się w całości. Ma to miejsce najczęściej wtedy, gdy jedna strona tabletki nie ma dostępu powietrza (na przykład, gdy leży płasko na dennicy).

Apivar i Biowar 500

Oba leki mają postać pasków zawierających 500 mg amitrazu. Paski zawiesza się w uliczkach międzyramkowych pomiędzy plastrami z czerwiem, gdzie aktywność pszczół jest największa, tak aby podczas przemieszczania się owadów, kontakt pszczół z paskami był jak największ y. Jeśli miejsce największej aktywności pszczół się zmieni, należy przewiesić paski.

Niezależnie od siły rodziny należy stosować dwa paski jednocześnie w odstępie co najmniej 1 uliczki, najlepiej, aby nie były włożone w jednej linii (fot. 3A.), a górna krawędź paska nie wystawała ponad ramkę (fot. 3 B). Pozostawiamy w ulu na okres 6–8 tygodni. Jeśli paski znajdą się poza obszarem plastrów z czerwiem, należy je przewiesić.

Zaleca się, aby leczenie przeprowadzone było we wszystkich rodzinach jednocześnie. Paski wkładamy do uli po ostatnim miodobraniu, najlepiej jeszcze w lipcu, co gwarantuje zachowanie skuteczności działania preparatu. Preparatu nie należy stosować w okresie produkcji miodu konsumpcyjnego.

nwp1_3Fot. 3. Prawidłowe umiejscowienie pasków Apivaru w gnieździe: A) paski w odstępie kilku uliczek (ale nadal w obrębie ramek z czerwiem) włożone nieliniowo,
B) Prawidłowo włożony pasek Apivaru, gdzie jego górna krawędź nie wystaje ponad krawędź ramki. Fot. Anna Gajda

Bayvarol

Lek ma postać pasków do zawieszania w ulu. Każdy pasek zawiera 3,6 mg flumetryny. W rodzinach produkcyjnych stosuje się 4 paski na każdy korpus gniazdowy, które pozostawia się w ulu na 6 tygodni. W odkładach lub małych rodzinach stosuje się 2 paski.

Tak jak w przypadku leku Biowar 500 istotne jest, aby preparat stosować w okresie pełnej aktywności pszczół, najlepiej zaraz po ostatnim miodobraniu w okresie od lipca, maksymalnie do połowy września. Jeśli kontakt pszczół i pasków jest zachowany, to za pośrednictwem owadów flumetryna rozprowadzana jest w całym środowisku ula.

Polyvar Yellow

Polyvar ma postać pasków, w których wyciętych jest kilkanaście otworów. Każdy zawiera 275 mg flumetryny. Na standardowy ul przeznacza się dwa paski. Montuje się je na wylotku, w taki sposób, aby owady musiały przechodzić przez wycięte w nich otwory. Nie należy ich skracać oraz stosować ponownie tych samych.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Błędy w stosowaniu pasków:

Najczęstszymi przyczynami obniżenia skuteczności działania leków w paskach są:

1. Zbyt późne stosowanie (wrzesień, październik).

2. Niewłaściwe umiejscowienie pasków (a przez to zmniejszona ich dostępność dla owadów).

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

5. Pozostawienie ich w ulu na dłużej niż zalecany czas powoduje wystąpienie zjawiska lekooporności wśród roztoczy.

Zjawisko występowania oporności krzyżowej powoduje, że roztocza oporne na flumetrynę zawartą w Bayvarolu i Polyvarze Yellow będą oporne również na inne perytroidy (na niedopuszczone u nas, ale stosowane np. w Czechach tau-fluwalinat, akrynatrynę). Roztocza wykazujące oporność, mogą przemieszczać się pomiędzy pasiekami, przez co mogą być one obecne nawet w tych, w których nigdy nie stosowano flumetryny.

Paski do zawieszania w ulu mogą zostać zakitowane przez pszczoły lub przyklejone do powierzchni plastra i jeśli pszczelarz nie kontroluje co jakiś czas sytuacji w rodzinie i nie oczyści pasków dłutem, kończy się to zwykle znacznie obniżoną skutecznością leku. Cdn.

Dr n. wet. Anna Gajda i lek. wet. Ewa Mazur
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Instytut Medycyny Weterynaryjnej Katedra Patologii i Diagnostyki Weterynaryjnej, Pracownia Chorób Owadów Użytkowych
anna_ Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"


e-Prenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej i w serwisie www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książki w...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Ostatnio dodane

Słynny cytat Einsteina jest zmyślony Ponieważ ciągle napotykamy w mediach...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 22-01-2020

Wyniki konkursu dla prenumeratorów "Pasieki" Tegorocznym zwycięzcą konkursu jest Jakub...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 17-01-2020

IJHARS zbadał miód. Znowu problemy z etykietami. Zdjęcie: elenglush, freepik, Inspektorat...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 16-01-2020

  Cienie produkcji migdałów Zdjęcie: martinleber, freepik Tłumaczenie fragmentów artykułu, który ukazał...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 15-01-2020

B-box – ul dla każdego? Zdjęcie: anutaphoto, freepik. „Staromodne metody pszczelarstwa...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 14-01-2020

Gdy głód zagląda w oczy Zdjecie: Roman Dudzik. Wszystkie prawa...

z Polski

Trzybiński Sławomir  - avatar Trzybiński Sławomir , 07-01-2020

Największy na świecie rezerwat pszczół zagrożony Autor zdjęcia: Anankkml, Freepik. Gdy...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 07-01-2020

Pszczoły spektakularnie przerwały mecz w Tanzanii Zdjęcie: Azam TV Pszczoły są...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 02-01-2020

EPA zatwierdziła stosowanie Vectorine Zdjęcie: anutaphoto, freepik O tym dlaczego pszczoły...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 02-01-2020