fbpx

NEWS:

Nosema ceranae

Pasożyt Nosema ceranae został znaleziony w roku 1996 na pszczole wschodniej Apis cerana. Początkowo uważano, że jest on azjatycką odmianą Nosema apis. W 2004 roku Nosema ceranae stwierdzono na pszczole miodnej na Tajwanie, a w ciągu kolejnych dwóch lat w Europie, Ameryce Północnej i Australii. Obecnie przypuszcza się, że pasożyt Nosema ceranae z pszczoły wschodniej na pszczołę miodną przeszedł w połowie lat 90. XX wieku.

fot. © Jerzy Jóźwik
fot. © Jerzy Jóźwik

Nosema ceranae ma bardzo wiele cech wspólnych z Nosema apis. Spory obydwu gatunków są podobnej wielkości. Obydwa pasożyty atakują komórki nabłonka jelita środkowego pszczoły i rozmnażają się w nich. Mają podobny cykl życiowy, do zakażenia dochodzi za pośrednictwem pokarmu zanieczyszczonego sporami, a materiał genetyczny pasożyta do komórki nabłonka przedostaje się przez nić biegunową wystrzelaną przez sporę. Obserwacja treści przewodu pokarmowego pszczół w mikroskopie świetlnym umożliwia wykrycie zakażenia. Metoda ta jest jednak zbyt mało dokładna, by rozróżnić czy mamy do czynienia z Nosema apis czy Nosema ceranae. Można je rozróżnić jedynie na podstawie badania genomu.

Podobnie jak przy Nosema apis, do przenoszenia choroby między pasiekami dochodzi przez błądzące zarażone pszczoły, zanieczyszczone sporami plastry, sprzęt i narzędzia pasieczne. Choroba bywa też przenoszona przez barciaki. Spory pasożyta mogą przeżywać w miodzie, na sprzęcie pasiecznym i narzędziach nawet do 3-4 lat. Porażone rodziny pszczele słabną na skutek szybkiego ubywania pszczół dorosłych, które giną w ciągu 8-10 dni po zarażeniu. Chore pszczoły nie mogą produkować mleczka, co jest przyczyną zamierania i słabnięcia czerwia. Osłabione rodziny są podatne na zakażenie bakteryjne i grzybowe, zwłaszcza na zgnilec złośliwy i grzybicę wapienną. Większość chorych pszczół ginie w polu, daleko od ula, ale można też zaobserwować martwe pszczoły przed ulem i chore pszczoły pełzające po ziemi z wywichniętymi do góry skrzydełkami pierwszej pary. Biegunka występuje rzadziej niż przy porażeniu przez Nosema apis.

Zapobieganie chorobie polega na zapewnieniu właściwych warunków bytowych rodzinom pszczelim oraz przestrzeganiu zasad higieny. Rodziny muszą mieć dostęp do odpowiedniej jakości pokarmu przez cały rok, gniazdo powinno być ciepłe i suche, a matki we właściwej kondycji. Plastry powinny być jak najczęściej wymieniane, a te używane ponownie – odkażane parami kwasu octowego. Ule, sprzęt i narzędzia należy odkażać przez mycie kwasem octowym, podkarmiaczki i poidło należy utrzymywać w czystości. Zimuje się tylko silne rodziny, zaś słabe przed zimą należy łączyć. Nie można dopuszczać do rabunków, a matki powinny być wychowywane w zdrowych rodzinach. Leczenie polega na przesiedleniu chorych rodzin do odkażonych uli i na nowe plastry, wymianie matki i podkarmieniu.

Sławomir Trzybiński
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"


Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Korzystaj z e-Prenumeraty na www.pasieka24.pl i w aplikacji mobilnej.Ciesz się pełnym dostępem do wszystkich książek i czasopism Wydawnictwa "Pasieka" Sprawdź jak szeroką bazę wiedzy pszczelarskiej...

Ostatnio dodane

Brazylia tonie w pestycydach Zdjęcie: Słowa na fladze brazylii mówią...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 21-08-2019

Plaga rójek w Berlinie W Berlinie pszczelarstwo miejskie jest bardzo...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 20-08-2019

Brzeszcze – kolejne ognisko zgnilca Powiatowy lekarz weterynarii w Oświęcimiu...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 19-08-2019

Spór o maliny w Maleninie W Maleninie k. Tczewa już...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 16-08-2019

Telegraficzny skrót wydarzeń Polska Słupsk » Zirytowany bezczelnymi i regularnymi kradzieżami uli...

Pasieka 5/2019

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 13-08-2019

Pszczelarskie kompendium wiedzy o warrozie, cz. 2. W tej części...

Pasieka 5/2019

Gajda Anna - avatar Gajda Anna, 13-08-2019

Gospodarka matkami w pasiekach Polski i określenie źródeł ich...

Pasieka 5/2019

Bieńkowska Małgorzata - avatar Bieńkowska Małgorzata, 13-08-2019

Zawartość pyłku kukurydzy w obnóżach pszczelich pochodzących z pasiek...

Pasieka 5/2019

Teper Dariusz - avatar Teper Dariusz, 13-08-2019

Całoroczna gospodarka pasieczna, cz. 2. Consuetudinis vis magna est („Wielka jest...

Pasieka 5/2019

Szeliga Przemysław - avatar Szeliga Przemysław, 13-08-2019