fbpx

NEWS:

BYLINY OZDOBNE

Wielosił błękitny (= koziołek, poziołek)Polemonium caeruleum L.

Rodzina: Polemoniaceae – wielosiłowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne, półcieniste

tab_glebaGleba:

próchniczna, uboga w wapń, lekko wilgotna lub wilgotna

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

V-VI

tab_dlugosc-kwitnieniaDługość kwitnienia:

~4 tyg.

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

siew nasion, podział, sadzonki wierzchołkowe

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

70-200 kg/ha

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

~80 kg/ha

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

jaskrawy, żółtopomarańczowy

wielosil_blekitny_(4)
Wielosił błękitny, koziołek, poziołek
Polemonium caeruleum L.
[DE] Die Jakobsleitern
[EN] Jacob’s-ladder, Greek valerian

Roślina wykształca mięsiste kłącza oraz sztywne, nadziemne łodygi osiągające 80-100 cm wysokości, z których wyrastają pierzaste, ciemnozielone liście. Począwszy od XVI wieku, wielosił błękitny uprawiany był w ogrodach jako roślina ozdobna, wykorzystywano go również w celach leczniczych.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

wielosil_blekitny_(9)
Wielosił błękitny.

Wielosił błękitny najlepiej rośnie na glebie próchnicznej, ubogiej w wapń, lekko wilgotnej lub wilgotnej. Preferuje stanowiska słoneczne i półcieniste. Bylinę można rozmnażać z nasion wysiewanych wiosną na rozsadnik lub wprost do gruntu.

Jeśli pozwolimy roślinom zawiązać owoce, wówczas daje samosiewy. Wegetatywny sposób rozmnażania polega na podziale starszych egzemplarzy lub pobieraniu sadzonek wierzchołkowych.


Złotogłów biały – Asphodelus albus Willd.

Rodzina: Asphodelaceae – złotogłowowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne

tab_glebaGleba:

przeciętna ogrodowa

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

poł. V- p. VI

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

siew, podział

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

42-49 mg/ 10 kwiatów

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

~34 mg/ 100 pręcików

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

żółty

Złotogłów biały
Złotogłów biały
Asphodelus albus Willd.
[DE] Der Weiße Affodill

[EN] white asphodel

Jest dekoracyjną rośliną z mięsistymi, bulwiastymi korzeniami i bezlistną łodygą osiągającą 50-120 cm wysokości. Równowąskie liście, dorastające do 65 cm długości, wyrastają tuż przy ziemi, tworząc rozetę.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Zawartość cukrów w nektarze wynosi do 34-44%, zaś średnia masa cukrów wytworzona przez 10 kwiatów waha się od 42,2 do 49,5 mg. W rejonie śródziemnomorskim można uzyskać jednogatunkowe miody odmianowe ze złotogłowu. Masa pyłku wyprodukowanego przez sto pręcików wynosi 33,8 mg. Obnóża cechują się żółtą barwą.

Rośliny mają małe wymagania klimatyczno-glebowe. Preferują stanowiska słoneczne i mogą rosnąć na przeciętnej glebie ogrodowej. Rozmnaża się je przez podział wiosną lub jesienią bądź z siewu.


Pustynnik (= igła Kleopatry, lilia stepowa)Eremurus M.Bieb

Rodzina: Asphodelaceae – złotogłowowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne

tab_glebaGleba:

żyzna, głęboka

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

V-VI

tab_dlugosc-kwitnieniaDługość kwitnienia:

2-3 tyg.

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

siew nasion, podział

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

brak danych

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

brak danych

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

pomarańczowy

pustynnik_(8)
Pustynnik, igła Kleopatry, lilia stepowa
Eremurus M.Bieb
[DE] Die Steppenkerzen
[EN] foxtail lilies, desert candles

Do rodzaju Eremurus należą efektowne byliny, wobec uroku których nikt nie przejdzie obojętnie. Część podziemną roślin stanowi grube kłącze przypominające bulwę, od którego promieniście odchodzą korzenie.

Część nadziemna składa się z rozety liści oraz wyrastającego z jej środka środka pędu kwiatostanowego składającego się z kilkuset kwiatów. Pęd osiąga pokaźne rozmiary – u pustynnika wąskolistnego 125 cm, zaś u pustynnika olbrzymiego 1-2, a nawet 3 m wysokości.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Podczas pielenia należy uważać, aby nie uszkodzić korzeni. Na okres zimy wskazane jest przykrycie miejsc (np. liśćmi, stroiszem), w którym rośliny rosną.

pustynnik_(1)
Pustynnik wąskolistny. Fot. Aneta Sulborska

Pustynniki rozmnaża się z nasion wysiewanych zaraz po zbiorze w VII-VIII na rozsadnik lub do inspektu. Na miejsce stałe wysadza się je wczesną wiosną lub w VIII. Rośliny można także dzielić w okresie letniego spoczynku.


Chaber górski – Centaurea montana L.

Rodzina: Asteraceae – astrowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne, półcieniste

tab_glebaGleba:

przepuszczalna, piaszczysto-gliniasta

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

V-VI

tab_dlugosc-kwitnieniaDługość kwitnienia:

~3-4 tyg.

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

siew nasion, podział, sadzonki korzeniowe

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

do 300 kg/ha

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

~70 kg/ha

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

ciemnoszary

chaber_gorski_(7)
Chaber górski
Centaurea montana L.
[DE] Die Berg-Flockenblume
[EN] perennial cornflower, mountain cornflower

Jest rośliną o wzniesionym pokroju i podziemnych rozłogach z gęsto ulistnioną łodygą dorastającą do 60 cm wysokości. Liście są jajowatolancetowate i obficie owłosione, dzięki czemu uzyskują szaroniebieską barwę.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Chaber górski jest odporny na mróz, preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste. Jest niewybredny co do gleby, choć najlepiej rośnie na przepuszczalnym, piaszczysto-gliniastym podłożu.

Roślinę można rozmnażać przez wysiew nasion zaraz po zbiorze, podział starszych roślin w VIII lub z sadzonek korzeniowych sporządzanych w lecie.


Bodziszek wielkopłatkowy – Geranium platypetalum L.

Rodzina: Geraniaceae – bodziszkowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne

tab_glebaGleba:

przepuszczalna, próchniczna, lekko wilgotna

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

V-VI

tab_dlugosc-kwitnieniaDługość kwitnienia:

~4 tyg.

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

siew nasion, podział, sadzonki korzeniowe

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

110-140 kg/ha

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

~20 kg/ha

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

białokremowy

bodziszek_wielkoplatkowy_(1)
Bodziszek wielkopłatkowy
Geranium platypetalum L.
[DE] Die Storchschnäbel
[EN] Glandular crane’s-bill

Jest rośliną o wzniesionym, krzaczastym pokroju dorastającą do 40-70 cm wysokości. Posiada dekoracyjne, dłoniasto wcinane i owłosione liście.

bodziszek_wielkoplatkowy_(2)
Bodziszek wielkopłatkowy. Fot. Aneta Sulborska

Duże, purpurowofioletowe kwiaty pojawiają się w V i kwitną około 30 dni, czasem powtarzają kwitnienie we IX. W kwiatach jako pierwsze dojrzewają pręciki (stadium pręcikowe kwiatu) a po ich wypaleniu ukazują się fioletoworóżowe znamiona słupka (stadium słupkowe kwiatu).

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Bodziszek wielkopłatkowy wymaga gleby przepuszczalnej, próchnicznej, lekko wilgotnej. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, choć znosi także zacienienie, ale wówczas słabiej kwitnie. Szybko się rozrasta i może być stosowany jako roślina okrywowa.

Rozmnażanie polega na wysiewie nasion w VI-VII lub podziale starszych egzemplarzy w VIII. Można też pozyskiwać sadzonki korzeniowe w XII-IV i układać je pionowo w glebie.


Mak wschodni – Papaver orientale L.

Rodzina: Papaveraceae – makowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne, suche

tab_glebaGleba:

żyzna, zasadowa

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

V-VII

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

siew nasion, sadzonki korzeniowe

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

brak produkcji nektaru

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

280 kg/ha

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

czarny, zielonoczarny

mak_wschodni_(2)
Mak wschodni
Papaver orientale L.
[DE] Der Türkische Mohn
[EN] Oriental poppy

Jest kępiastą rośliną o wzniesionej, słabo rozgałęzionej łodydze dorastającej do 1 m wysokości, z której wyrastają pierzastodzielne, ostro ząbkowane liście długości 20-25 cm.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Mak wschodni preferuje stanowiska słoneczne z żyzną, niezbyt lekką glebą o odczynie zasadowym. Nie znosi zastoisk wody. Rośliny można rozmnażać z nasion wysiewanych od XII do V, jednak otrzymuje się mało wyrównany materiał.

Lepszym sposobem jest rozmnażanie przez sadzonki korzeniowe pozyskiwane w I-III lub VIII-X. Korzenie podzielone na odcinki o długości 4-6 cm umieszcza się pionowo w glebie w inspekcie lub na zagonach, przykrywa cienką warstwą gleby, a po ukorzenieniu wysadza na miejsce stałe w rozstawie 40-60 cm. Przed zimą, zwłaszcza w pierwszym roku uprawy, zaleca się przykrywanie roślin.

mak_wschodni_(1)
Mak wschodni. Fot. Aneta Sulborska

Dyptam jesionolistny (= gorejący krzew, ognisty krzew, krzew Mojżesza)Dictamnus albus L.

Rodzina: Rutaceae – rutowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne

tab_glebaGleba:

zasadowa, żyzna i średnio żyzna

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

V-VI

tab_dlugosc-kwitnieniaDługość kwitnienia:

~3 tyg.

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

siew nasion, podział

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

150-200 kg/ha

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

~13 kg/ha (odmiana o różowych kwiatach),
20 kg/ha (odmiana o białych kwiatach)

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

brudnożółty (odmiana o białych kwiatach),
szaroniebieski (odmiana o różowych kwiatach)

dyptam_jesionolistny_(4)
Dyptam jesionolistny, gorejący krzew, ognisty krzew, krzew Mojżesza
Dictamnus albus L.
[DE] Der Diptam
[EN] burning bush, dittany, gas plant

Przypuszcza się, że to właśnie ten gatunek zapłonął na górze Horeb, gdy Mojżesz otrzymał misję wyprowadzenia Izraelitów z Egiptu. Wydaje się to uzasadnione, gdyż cała roślina pokryta jest przez liczne włoski gruczołowe produkujące olejki eteryczne.

Przy upalnej pogodzie stężenie olejków wokół rośliny może być tak duże, że dochodzi do ich samoistnego zapalenia. Co ciekawe, pali się tylko warstwa powietrza przesyconego olejkami, nie czyniąc szkody samej roślinie. Dzięki wspomnianym olejkom dyptam charakteryzuje się silnym, przyjemnym zapachem o cytrynowo-cynamonowej nucie.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Kwiaty dyptamu żyją 5-7 dni i są chętnie odwiedzane przez pszczołę miodną. W okresie pełni kwitnienia, w ciągu 1 minuty, na jednej roślinie obserwuje się 10-17 jednocześnie pracujących zbieraczek. Jeden kwiat produkuje 2,3-2,9 mg pyłku.

dyptam_jesionolistny_(4)
Dyptam jesionolistny. Fot. Aneta Sulborska

Wydajność pyłkową odmiany o różowych kwiatach szacuje się na 13 kg/ha, zaś odmiany o kwiatach białych na 20 kg/ha. Jeden kwiat odmiany o różowych kwiatach produkuje średnio 9,4 mg nektaru o koncentracji cukrów 48%.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Rośliny należy sadzić w dużej rozstawie, np. 80 × 80 cm, dzięki czemu rozrastająca się bylina będzie miała dużo słońca i przestrzeni, co jest warunkiem obfitego kwitnienia.

Uwaga: U osób wrażliwych roślina może wywołać fitofotodermatozę – reakcję alergiczną spowodowaną kontaktem soku rośliny ze skórą przy udziale promieni świetlnych. Przy pielęgnacji roślin zaleca się zakładanie rękawiczek i ubrań osłaniających skórę.


Kocimiętka Faassena – Nepeta × faassenii Bergm. ex Stearn

Rodzina: Lamiaceae – jasnotowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne, suche

tab_glebaGleba:

przepuszczalna, umiarkowanie sucha lub lekko wilgotna

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

V-VI

tab_dlugosc-kwitnieniaDługość kwitnienia:

~3 mies.

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

siew nasion, podział, sadzonki wierzchołkowe

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

150-200 kg/ha

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

13 kg/ha

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

białawy

kocimietka_Faassena_3
Kocimiętka Faassena
Nepeta x faassenii Bergm. ex Stearn
[DE] Die Hybrid-Katzenminze
[EN] catmint, Faassen’s catnip

Jest rośliną o mocno rozgałęzionych, płożących się pędach dorastających do 30 cm wysokości. Drobne, sercowatojajowate liście o karbowanopiłkowanym brzegu wyrastają po dwa naprzeciw siebie.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Kocimiętka Faassena jest mało wymagająca, jednak najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych i suchych. Preferuje przepuszczalną, umiarkowanie suchą lub lekko wilgotną glebę.

kocimietka_Faassena_1
Kocimietka Faassena. Fot. Aneta Sulborska

Rośliny rozmnaża się przez wysiew nasion, sadzonki wierzchołkowe pobierane w III-IV lub VII-IX (ukorzeniają się po 2-3 tygodniach), bądź przez podział w IV-VI.


Piwonia (= peonia)Paeonia L.

Rodzina: Paeoniaceae – piwoniowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne, półcieniste

tab_glebaGleba:

bardzo żyzna, gliniasto-piaszczysta

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

V-VI

tab_dlugosc-kwitnieniaDługość kwitnienia:

2-3 tyg.

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

podział

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

brak produkcji nektaru

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

19-69 kg/ha

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

żółty

piwonia_(4)
Piwonia, peonia
Paeonia L.
[DE] Die Pfingstrosen
[EN] peony, paeony

Piwonie to długowieczne byliny (np. piwonia chińska, lekarska, Młokosiewicza, obca) o zgrubiałych korzeniach i silnych, nierozgałęzionych pędach. Ich urodę porównuje się z różami, gdyż mają dwukrotnie większe kwiaty, a przy tym są pozbawione kolców.

Uprawę piwonii jako roślin ozdobnych zapoczątkowali Chińczycy przeszło 1000 lat temu. Łacińska nazwa rodzajowa pochodzi od Paeona, ucznia greckiego boga medycyny i uzdrawiania, Asklepiosa, który stał się zazdrosny o swego wychowanka.

Wówczas Zeus chcąc ustrzec młodzieńca przed gniewem mistrza, zamienił go w kwiat piwonii.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Piwonie najlepiej rosną w miejscach słonecznych lub półcienistych, lubią gleby bardzo żyzne, gliniasto-piaszczyste. W zależności od siły wzrostu gatunku lub odmiany, rośliny sadzi się w rozstawie 40 × 80 cm lub 90 × 90 cm.

Przed zimą dobrze jest przykryć je liśćmi lub słomiastym obornikiem. Najprostszym i najczęściej stosowanym sposobem rozmnażania piwonii bylinowych jest podział roślin w VIII lub na początku IX.

Oddzielony fragment rośliny powinien posiadać co najmniej jeden dobrze wykształcony pąk, który przy sadzeniu należy umieścić pod powierzchnią gleby, jednak nie za głęboko, gdyż rośliny będą słabiej kwitły.

piwonia_(2)
Piwonia. Fot. Aneta Sulborska

Piwonie mogą pozostawać na jednym miejscu nawet przez 10-15 lat.


Głowienka pospolita – Prunella vulgaris L.

Rodzina: Lamiaceae – jasnotowate

tab_wystepowanieWystępowanie:

łąki, pastwiska, przydroża, lasy, zarośla

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne, półcieniste

tab_glebaGleba:

zasobna w składniki mineralne, gliniasta

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

V-X

tab_dlugosc-kwitnieniaDługość kwitnienia:

4-5 tyg.

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

podział, sadzonki

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

~120 kg/ha

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

brak danych

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

żółty

glowienka_pospolita_(1)
Głowienka pospolita
Prunella vulgaris L.
[DE] Die Kleine Braunelle
[EN] common self-heal, heal-all

Występuje pospolicie na łąkach, przydrożach, pastwiskach, w lasach i widnych zaroślach. Jest wskaźnikiem żyzności gleby. Wykształca cienkie, czołgające się kłącze, z którego wyrastają liczne, czworokątne na przekroju, często czerwono nabiegłe łodygi dorastające do 20-30 cm wysokości.

Całobrzegie lub lekko karbowane, jajowate liście o wystających nerwach wyrastają po dwa naprzeciw siebie. Ostatnia para liści łodygowych wykształca się bezpośrednio pod kwiatostanem. Dwuwargowe kwiaty cechują się niebieskofioletową, rzadziej białą koroną.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Głowienka ma duże wymagania dotyczące zawartości składników mineralnych w glebie. Preferuje podłoża gliniaste, wilgotniejsze i zasobne w wapń oraz stanowiska słoneczne lub półcieniste. Można ją rozmnażać przez podział od III do VI lub sadzonki odrywane z piętką we IX-X, które wysadza się na miejsce stałe w IV-VI.

glowienka_pospolita_(6)
Głowienka pospolita. Fot. Aneta Sulborska

 Wydanie tradycyjneZamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"

Rośliny pożytkowe


Rośliny pożytkowe

Czym jest ePrenumerata? ePrenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Ostatnio dodane

Nauka na zimno, czyli przechowywanie pszczół w chłodniach Zdjęcie: Pixabay. W USA...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 23-11-2020

Kongres Apimondia został przeniesiony Zdjęcie: Pixabay. Czterdziesty siódmy kongres Apimondii nie...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 17-11-2020

Bee Saving Paper – papier doskonały dla pszczół Zdjęcie: Bee...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 17-11-2020

Wędrówka pestycydów z wiatrem – od Tyrolu do Szwajcarii Zdjęcie:...

ze świata

Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka, 16-11-2020

Nie śpią, bo są podtrute – nowe badania o...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 16-11-2020

Mało miodu, niższe ceny Zdjęcie: Pixabay. W ostatnich miesiącach regularnie donosiliśmy...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 12-11-2020

Pszczelarski potencjał Nowej Zelandii Zdjęcie: Pixabay. Średnie tempo rozwoju pszczelarstwa w...

ze świata

Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka, 12-11-2020

Artysta tworzy obrazy z pszczół Zdjęcie: Matthews Brandt Matthews Brandt tworzy...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 09-11-2020

Jak pszczoły surfują po wodzie Zdjęcie: Caltech. Przechodząc przez kampus uczelni...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 09-11-2020