NEWS:

Przegląd prasy światowej: Z artykułu dowiesz się m.in.: jak rurowa pułapka chroni ule przed inwazyjnym szerszeniem

Rękodzieło z wosku pszczelego jako doskonały pomysł na świąteczny prezent: Z artykułu dowiesz się m.in.: jak poprawnie klarować i filtrować wosk, aby uzyskać

Ludyczny potencjał pszczoły, cz. 5.: Z artykułu dowiesz się m.in.: Gdzie defekują pszczoły zimą; Jak zbudowany jest pszczeli mózg; Dlaczego

Rola Sommeliera Miodu - wywiad z Rasa Nabazaite: Z artykułu dowiesz się m.in.: czym różni się naukowa analiza sensoryczna miodu od

Ogłoszenia drobne (listopad-grudzień 2026): Ogłoszenia drobne (listopad-grudzień 2026) • Produkty pszczele Sprzedam naturalną pierzgę, pyłek kwiatowy, woj. podlaskie,

„Metody dobre i te lepsze”: Z artykułu dowiesz się: jak skutecznie utrzymać pszczoły w nastroju roboczym i uniknąć

Konferencja "Miód pod lupą – co zmienia dyrektywa śniadaniowa?" już: Miód pod lupą. W Ostrowcu Świętokrzyskim o nowych zasadach oznaczania miodu 27 października

Pszczelarstwo i zmiana klimatu – jest się czego bać?: Z artykułu dowiesz się: jak nieprzewidywalna pogoda i słabnięcie Golfstromu wpływają na polskie

Podziękuj Pszczole – łąka kwietna i działania na rzecz ochrony: Podziękuj Pszczole – łąka kwietna i działania na rzecz ochrony zapylaczy w

Owady w „Kosmosie”: Z artykułu dowiesz się m.in.: jak mrówki udzielają sobie pomocy medycznej i ratują

Wielkie święto miodu w Krakowie! Mead Madness Cup i Honey: Mead Madness Cup 2027, Honey Madness Cup 2027 i Europejska Konferencja Miodosytników

Współpraca nauki i pszczelarstwa: przykłady innowacyjnych projektów badawczych: Z artykułu dowiesz się m.in.: jak międzynarodowe projekty badawcze pomagają zwalczać warrozę i

Kluczbork stolicą polskiego pszczelarstwa. Relacja z Ogólnopolskich Dni Pszczelarza 2026: Z artykułu dowiesz się m.in.: jak przebiegały obchody Roku Dzierżonowskiego i Ogólnopolskich Dni

„Podziękuj Pszczole” w Kleczy Dolnej. Wspólnie stworzyli miododajną rabatę dla: Podziękuj Pszczole – w Kleczy Dolnej powstała miododajna rabata dla zapylaczy 3 października

Tropilaelaps mercedesae coraz bliżej Europy: Tropilaelaps mercedesae coraz bliżej Europy? Międzynarodowa Organizacja Związków Pszczelarskich Apimondia ostrzega przed

Szczegóły: Biblioteczka pszczelarza z pasją; Rośliny pożytkowe

Pożytki pełni lata: Rośliny jednoroczne dziko rosnące

Rośliny jednoroczne dziko rosnące Pożytki pełni lata

Pożytki pełni lata: rośliny kwitnące w VI-VII
ROŚLINY JEDNOROCZNE DZIKO ROSNĄCE

Chaber bławatek (= bławatek) – Centaurea cyanus L.
Rodzina: Asteraceae – astrowate

*Centaurea cyanus* L.
[PL] Chaber bławatek, bławatek
[DE] Die Kornblume
[EN] cornflower, bachelor’s button, bluebottle

[wystepowanie] Występowanie: pola uprawne (chwast), przydroża, nasypy kolejowe

[stanowisko] Stanowisko: słoneczne

[gleba] Gleba: praktycznie każda

[termin-kwitnienia] Termin kwitnienia: VI-IX(X)

[długość-kwitnienia] Długość kwitnienia: > 8 tyg.

[rozmnażanie] Rozmnażanie: siew owoców

[wydajnosc-miodowa] Wydajność miodowa: 60-350 kg/ha

[wydajnosc-pylkowa] Wydajność pyłkowa: 10-95 kg/ha

[kolor-obnozy] Kolor obnóży: kremowobiały

Chaber bławatek występuje najczęściej jako chwast w zbożach ozimych, do czego nawiązuje angielska nazwa rośliny cornflower wywodząca się od niemieckiego kornblume (niem. Korn = pszenica, owies, jęczmień), również dawna polska nazwa rośliny „chaber zbożowy” na to wskazuje. Natomiast łacińska nazwa rodzajowa chabra związana jest z mitycznym centaurem Chironem, który sokiem z rośliny leczył ranę zadaną zatrutą strzałą przez Herkulesa. Etymologia nazwy gatunkowej związana jest z greckim słowem cyanos = niebieski, odnoszącym się do koloru kwiatów, z których dawniej wyrabiano barwnik. Chaber jest rośliną jednoroczną, ozimą lub dwuletnią o silnym, palowym korzeniu oraz rozgałęzionej łodydze osiągającej do 1 m wysokości. Roślina wykształca pierzastodzielne liście dolne oraz równowąsko-lancetowate w górnej części łodygi. Wszystkie nadziemne części rośliny pokrywają białe włoski, które sprawiają wrażenie pajęczyny. Kwiaty zebrane są w koszyczkowate kwiatostany osadzone na szczytach rozgałęzień. Koszyczki zbudowane są z brzeżnych kwiatów lejkowatych stanowiących powabnię i środkowych kwiatów rurkowatych. Nitki pręcikowe tych kwiatów reagują na bodźce mechaniczne (np. ciężar siadającego owada) kurcząc się, co skutkuje wydostawaniem się pyłku na zewnątrz, aby ułatwić zapylenie. Od spodu koszyczka wyrastają zielone, skórzaste listki okrywy z ciemnymi ząbkami i białawymi frędzelkami. Bławatek kwitnie od VI (czasem od końca V) do IX lub nawet X. Owocem jest niełupka zaopatrzona w brunatny, szorstki puch kielichowy. Suszone kwiaty wykorzystywane są w lecznictwie, gdyż wykazują działanie moczopędne, przeciwzapalne, żółciopędne i przeciwbakteryjne. Północnoamerykańscy Indianie używali chabrów przy ukąszeniach przez jadowite zwierzęta, przy niestrawności, żółtaczce i chorobach oczu. Kwiaty mogą stanowić jadalną dekorację sałatek i innych dań, a uzyskanym z nich sokiem zabarwia się octy, wódki, likiery i inne napoje na kolor niebieski. Również pisanki i wełnę można farbować bławatkiem na błękitny kolor. Dawniej kwiaty używane były jako dodatek do kadzidła oraz tytoniu.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Poziewnik szorski – Galeopsis tetrahit L.
Rodzina: Lamiaceae – jasnotowate

*Galeopsis tetrahit* L.
[PL] Poziewnik szorski
[DE] Der Gemeine Hohlzahn
[EN] common hemp-nettle, brittlestem hempnettle

[wystepowanie] Występowanie: miejsca ruderalne, obrzeża lasów i polan, przydroża, pola uprawne

[stanowisko] Stanowisko: z umiarkowanym światłem

[gleba] Gleba: piaszczysto-gliniaste z dobrze rozłożoną próchnicą

[termin-kwitnienia] Termin kwitnienia: VI–X

[długość-kwitnienia] Długość kwitnienia: > 3 mies.

[rozmnażanie] Rozmnażanie: siew

[wydajnosc-miodowa] Wydajność miodowa: 40–50 kg/ha

[wydajnosc-pylkowa] Wydajność pyłkowa: brak danych

[kolor-obnozy] Kolor obnóży: żółty

Występuje w miejscach ruderalnych, na skrajach lasów i polan, przydrożach, polach uprawnych (zwłaszcza plantacjach roślin okopowych) i w ogrodach. Wykształca pojedynczą lub rozgałęzioną, czterokanciastą łodygę, nieco zgrubiałą i szczeciniasto owłosioną pod węzłami (miejscami, z których wyrastają liście) dorastającą do 10–40 cm wysokości. Liście mają jajowaty lub jajowatolancetowaty kształt, wyrastają na długich ogonkach po 2 naprzeciw siebie, osiągają długość 3–8 cm. Różowe, białe lub kremowe kwiaty o bardzo krótkich szypułkach powstają w kątach górnych liści, tworząc kwiatostany typu wierzchotki. Kwiaty otoczone są kłującymi liśćmi przykwiatowymi (przysadkami). Do kształtu kwiatów nawiązuje łacińska nazwa rodzajowa poziewnika składająca się ze słowa galéa = hełm i ópsis, ops = wygląd, obraz, podobieństwo. Kwiaty zbudowane są z dzwonkowatego kielicha o długich, szydlastych ząbkach oraz zrosłopłatkowej koronie o długości 1,5–2 cm. Dolna część korony ma kształt rurki, natomiast część szczytowa formuje 2 wargi: górną o hełmiastym kształcie utworzoną z 2 płatków i dolną powstałą ze zrośnięcia się 3 płatków. Na wardze dolnej widoczne są purpurowe plamki, które ułatwiają owadom dotarcie do nektaru. Wewnątrz korony znajdują się 4 dwusilne (2 dłuższe i 2 krótsze) pręciki przyrośnięte nitkami do płatków. W centralnej części kwiatu obecny jest 1 słupek. Kwitnienie w warunkach Polski trwa od VI do X. Owocem jest rozłupnia rozpadająca się na 4 trójkanciaste rozłupki zawierające duże nasiona bogate w niejadalny olej. Jest on trujący dla zwierząt domowych, zwłaszcza koni. Ziele rośliny stosuje się w fitoterapii, pomocniczo w leczeniu gruźlicy płuc, w stanach pooperacyjnych, przy oparzeniach i uszkodzeniach skóry oraz przy deficycie składników mineralnych (roślina jest szczególnie zasobna w rozpuszczalną w wodzie krzemionkę).

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Poziewnik szorstki preferuje gleby piaszczysto-gliniaste z dobrze rozłożoną próchnicą. Najlepiej rośnie na stanowiskach umiarkowanie oświetlonych. Rozmnaża się przez wysiew nasion.

<?php include("./goto/art_footer.php"); ?>

$\"Wydanie$ Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"

Aktualności

Pożytki pełni lata: Rośliny jednoroczne dziko rosnące

Pożytki pełni lata: rośliny kwitnące w VI-VII
ROŚLINY JEDNOROCZNE DZIKO ROSNĄCE

Chaber bławatek (= bławatek) – Centaurea cyanus L.
Rodzina: Asteraceae – astrowate

Poziewnik szorski – Galeopsis tetrahit L.
Rodzina: Lamiaceae – jasnotowate

Rośliny pożytkowe

Logowanie do e-Prenumeraty

Rośliny pożytkowe

Najpopularniejsze tagi

Podobne artykuły

Pożytki pełni lata: Rośliny jednoroczne dziko rosnące

Pożytki pełni lata: rośliny kwitnące w VI-VIIROŚLINY JEDNOROCZNE DZIKO ROSNĄCE

Chaber bławatek (= bławatek) – Centaurea cyanus L. Rodzina: Asteraceae – astrowate

Poziewnik szorski – Galeopsis tetrahit L. Rodzina: Lamiaceae – jasnotowate

Rośliny pożytkowe

Logowanie do e-Prenumeraty

Rośliny pożytkowe

Najpopularniejsze tagi

Podobne artykuły

Pożytki pełni lata: rośliny kwitnące w VI-VII
ROŚLINY JEDNOROCZNE DZIKO ROSNĄCE

Chaber bławatek (= bławatek) – Centaurea cyanus L.
Rodzina: Asteraceae – astrowate

Poziewnik szorski – Galeopsis tetrahit L.
Rodzina: Lamiaceae – jasnotowate