NEWS:

Przegląd prasy światowej: Z artykułu dowiesz się m.in.: co to znaczy, że pszczoły podejmują decyzje zgodnie

Ludyczny potencjał pszczoły, cz. 4.: Z artykułu dowiesz się m.in.: jak rozwija się roczne dziecko; jaką rolę w historii

Ostatni wywiad z prof. Jerzym Woyke: Z artykułu dowiesz się m.in.: czym się zajmował prof. Woyke w wolnym czasie; jakie

Czerw trutowy – interesujący produkt pszczeli: Z artykułu dowiesz się m.in.: kto był pionierem wykorzystywania homogenatu larw trutni w

Rabata miododajna na zielonym dachu carportu: Ilustr. Zuzanna Szela Rabata miododajna na zielonym dachu carportu Zielone dachy to nie tylko

Przegląd prasy światowej: Z artykułu dowiesz się m.in.: jak gospodarka ramowa i globalny transport wpłynęły na

Dzikie i uprawne morele, brzoskwinie i migdały jako pożytek dla: Z artykułu dowiesz się m.in.: czy z powodzeniem można uprawiać w ogrodzie nieszczepione

Bzy (Sambucus spp.) – rośliny cenione przez pszczelarzy, choć mniej: Z artykułu dowiesz się m.in.: które egzotyczne gatunki bzów z powodzeniem zimują i

Maliny jako rośliny miododajne, potencjalny zamiennik grochodrzewu: Z artykułu dowiesz się m.in.: w jakim terminie można pozyskać miód malinowy; ile uli

Trędownik bulwiasty – najwydajniejsza roślina pożytkowa lasów Polski: Z artykułu dowiesz się: dlaczego trędownik bulwiasty jest uważany za najobficiej nektarującą roślinę

Ogłoszenia drobne (lipiec-sierpień 2026): Ogłoszenia drobne (lipiec-sierpień 2026) • Produkty pszczele Sprzedam naturalną pierzgę, pyłek kwiatowy, woj. podlaskie,

Wywiad z Pawłem Knappem: Z artykułu dowiesz się: jakie są największe mity na temat fermentacji i zakwaszania

Wykaz pasiek oferujących matki pszczele, pakiety, odkłady (lipiec-sierpień 2026): Wykaz pasiek oferujących matki pszczele, pakiety, odkłady

Pasieka pod lupą – podstawowe informacje o kontroli działalności pasiecznej,: Z artykułu dowiesz się m.in.: jakie obszary kontroli urzędowych reguluje rozporządzenie nr 2017/625; jakie

Pasieka pod lupą – podstawowe informacje o kontroli działalności pasiecznej,: Z artykułu dowiesz się m.in.: jakie są zasady kontroli przez Inspekcję Weterynaryjną?; co i

Szczegóły: Biblioteczka pszczelarza z pasją; Rośliny pożytkowe

Pożytki pełni lata: Rośliny jednoroczne dziko rosnące

Rośliny jednoroczne dziko rosnące Pożytki pełni lata

Pożytki pełni lata: rośliny kwitnące w VI-VII
ROŚLINY JEDNOROCZNE DZIKO ROSNĄCE

Chaber bławatek (= bławatek) – Centaurea cyanus L.
Rodzina: Asteraceae – astrowate

*Centaurea cyanus* L.
[PL] Chaber bławatek, bławatek
[DE] Die Kornblume
[EN] cornflower, bachelor’s button, bluebottle

[wystepowanie] Występowanie: pola uprawne (chwast), przydroża, nasypy kolejowe

[stanowisko] Stanowisko: słoneczne

[gleba] Gleba: praktycznie każda

[termin-kwitnienia] Termin kwitnienia: VI-IX(X)

[długość-kwitnienia] Długość kwitnienia: > 8 tyg.

[rozmnażanie] Rozmnażanie: siew owoców

[wydajnosc-miodowa] Wydajność miodowa: 60-350 kg/ha

[wydajnosc-pylkowa] Wydajność pyłkowa: 10-95 kg/ha

[kolor-obnozy] Kolor obnóży: kremowobiały

Chaber bławatek występuje najczęściej jako chwast w zbożach ozimych, do czego nawiązuje angielska nazwa rośliny cornflower wywodząca się od niemieckiego kornblume (niem. Korn = pszenica, owies, jęczmień), również dawna polska nazwa rośliny „chaber zbożowy” na to wskazuje. Natomiast łacińska nazwa rodzajowa chabra związana jest z mitycznym centaurem Chironem, który sokiem z rośliny leczył ranę zadaną zatrutą strzałą przez Herkulesa. Etymologia nazwy gatunkowej związana jest z greckim słowem cyanos = niebieski, odnoszącym się do koloru kwiatów, z których dawniej wyrabiano barwnik. Chaber jest rośliną jednoroczną, ozimą lub dwuletnią o silnym, palowym korzeniu oraz rozgałęzionej łodydze osiągającej do 1 m wysokości. Roślina wykształca pierzastodzielne liście dolne oraz równowąsko-lancetowate w górnej części łodygi. Wszystkie nadziemne części rośliny pokrywają białe włoski, które sprawiają wrażenie pajęczyny. Kwiaty zebrane są w koszyczkowate kwiatostany osadzone na szczytach rozgałęzień. Koszyczki zbudowane są z brzeżnych kwiatów lejkowatych stanowiących powabnię i środkowych kwiatów rurkowatych. Nitki pręcikowe tych kwiatów reagują na bodźce mechaniczne (np. ciężar siadającego owada) kurcząc się, co skutkuje wydostawaniem się pyłku na zewnątrz, aby ułatwić zapylenie. Od spodu koszyczka wyrastają zielone, skórzaste listki okrywy z ciemnymi ząbkami i białawymi frędzelkami. Bławatek kwitnie od VI (czasem od końca V) do IX lub nawet X. Owocem jest niełupka zaopatrzona w brunatny, szorstki puch kielichowy. Suszone kwiaty wykorzystywane są w lecznictwie, gdyż wykazują działanie moczopędne, przeciwzapalne, żółciopędne i przeciwbakteryjne. Północnoamerykańscy Indianie używali chabrów przy ukąszeniach przez jadowite zwierzęta, przy niestrawności, żółtaczce i chorobach oczu. Kwiaty mogą stanowić jadalną dekorację sałatek i innych dań, a uzyskanym z nich sokiem zabarwia się octy, wódki, likiery i inne napoje na kolor niebieski. Również pisanki i wełnę można farbować bławatkiem na błękitny kolor. Dawniej kwiaty używane były jako dodatek do kadzidła oraz tytoniu.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Poziewnik szorski – Galeopsis tetrahit L.
Rodzina: Lamiaceae – jasnotowate

*Galeopsis tetrahit* L.
[PL] Poziewnik szorski
[DE] Der Gemeine Hohlzahn
[EN] common hemp-nettle, brittlestem hempnettle

[wystepowanie] Występowanie: miejsca ruderalne, obrzeża lasów i polan, przydroża, pola uprawne

[stanowisko] Stanowisko: z umiarkowanym światłem

[gleba] Gleba: piaszczysto-gliniaste z dobrze rozłożoną próchnicą

[termin-kwitnienia] Termin kwitnienia: VI–X

[długość-kwitnienia] Długość kwitnienia: > 3 mies.

[rozmnażanie] Rozmnażanie: siew

[wydajnosc-miodowa] Wydajność miodowa: 40–50 kg/ha

[wydajnosc-pylkowa] Wydajność pyłkowa: brak danych

[kolor-obnozy] Kolor obnóży: żółty

Występuje w miejscach ruderalnych, na skrajach lasów i polan, przydrożach, polach uprawnych (zwłaszcza plantacjach roślin okopowych) i w ogrodach. Wykształca pojedynczą lub rozgałęzioną, czterokanciastą łodygę, nieco zgrubiałą i szczeciniasto owłosioną pod węzłami (miejscami, z których wyrastają liście) dorastającą do 10–40 cm wysokości. Liście mają jajowaty lub jajowatolancetowaty kształt, wyrastają na długich ogonkach po 2 naprzeciw siebie, osiągają długość 3–8 cm. Różowe, białe lub kremowe kwiaty o bardzo krótkich szypułkach powstają w kątach górnych liści, tworząc kwiatostany typu wierzchotki. Kwiaty otoczone są kłującymi liśćmi przykwiatowymi (przysadkami). Do kształtu kwiatów nawiązuje łacińska nazwa rodzajowa poziewnika składająca się ze słowa galéa = hełm i ópsis, ops = wygląd, obraz, podobieństwo. Kwiaty zbudowane są z dzwonkowatego kielicha o długich, szydlastych ząbkach oraz zrosłopłatkowej koronie o długości 1,5–2 cm. Dolna część korony ma kształt rurki, natomiast część szczytowa formuje 2 wargi: górną o hełmiastym kształcie utworzoną z 2 płatków i dolną powstałą ze zrośnięcia się 3 płatków. Na wardze dolnej widoczne są purpurowe plamki, które ułatwiają owadom dotarcie do nektaru. Wewnątrz korony znajdują się 4 dwusilne (2 dłuższe i 2 krótsze) pręciki przyrośnięte nitkami do płatków. W centralnej części kwiatu obecny jest 1 słupek. Kwitnienie w warunkach Polski trwa od VI do X. Owocem jest rozłupnia rozpadająca się na 4 trójkanciaste rozłupki zawierające duże nasiona bogate w niejadalny olej. Jest on trujący dla zwierząt domowych, zwłaszcza koni. Ziele rośliny stosuje się w fitoterapii, pomocniczo w leczeniu gruźlicy płuc, w stanach pooperacyjnych, przy oparzeniach i uszkodzeniach skóry oraz przy deficycie składników mineralnych (roślina jest szczególnie zasobna w rozpuszczalną w wodzie krzemionkę).

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Poziewnik szorstki preferuje gleby piaszczysto-gliniaste z dobrze rozłożoną próchnicą. Najlepiej rośnie na stanowiskach umiarkowanie oświetlonych. Rozmnaża się przez wysiew nasion.

<?php include("./goto/art_footer.php"); ?>

$\"Wydanie$ Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"

Aktualności

Pożytki pełni lata: Rośliny jednoroczne dziko rosnące

Pożytki pełni lata: rośliny kwitnące w VI-VII
ROŚLINY JEDNOROCZNE DZIKO ROSNĄCE

Chaber bławatek (= bławatek) – Centaurea cyanus L.
Rodzina: Asteraceae – astrowate

Poziewnik szorski – Galeopsis tetrahit L.
Rodzina: Lamiaceae – jasnotowate

Rośliny pożytkowe

Rośliny pożytkowe

Najpopularniejsze tagi

Podobne artykuły

Pożytki pełni lata: Rośliny jednoroczne dziko rosnące

Pożytki pełni lata: rośliny kwitnące w VI-VIIROŚLINY JEDNOROCZNE DZIKO ROSNĄCE

Chaber bławatek (= bławatek) – Centaurea cyanus L. Rodzina: Asteraceae – astrowate

Poziewnik szorski – Galeopsis tetrahit L. Rodzina: Lamiaceae – jasnotowate

Rośliny pożytkowe

Rośliny pożytkowe

Najpopularniejsze tagi

Podobne artykuły

Pożytki pełni lata: rośliny kwitnące w VI-VII
ROŚLINY JEDNOROCZNE DZIKO ROSNĄCE

Chaber bławatek (= bławatek) – Centaurea cyanus L.
Rodzina: Asteraceae – astrowate

Poziewnik szorski – Galeopsis tetrahit L.
Rodzina: Lamiaceae – jasnotowate