„Pasieka” nr 6/2015 - pobierz bezpłatny ebook w formacie epub - na czytniki ebooków, smartfony i komputery. Sprawdź więcej ebooków z „Pasieki”.
Wosk – pozyskiwanie, klarowanie, produkcja węzy
Jako pszczelarze wiemy, iż do naszych podopiecznych powinna trafiać węza z dobrej jakości wosku, wytopionego z plastrów, które w sezonie pszczelarskim wyeliminowaliśmy z uli. Węza, jaką zamierzamy dać naszym pszczołom powinna zostać wykonana tylko z naszego wosku, bez żadnych domieszek parafiny czy też mieszania z innymi woskami niewiadomego pochodzenia.
Właściwie przygotowany wosk powierzamy osobie/firmie, która wykonuje węzę z zachowaniem wymaganych standardów.
Gotowa węza pszczela.
fot.© Przemysław Grobelny
Bardzo istotne też jest, by węza, która ma trafić do naszych pszczół miała zachowany właściwy rozmiar komórek, a to oznacza, że nie może być rozciągnięta w którąś ze stron (mierzymy suwmiarką 10 komórek plastra węzy).
Jeśli węza ma podstawę komórki o średnicy 5,4 mm to na tych dziesięciu komórkach ma mieć od ścianki pierwszej komórki do ścianki ostatniej mierzonej dokładnie 54 mm, to samo jeśli mamy węzę o komórce 5,1 czy 4,9 mm. Zadbajmy o to a pszczołom będzie lepiej i zachowamy wyższy standard higieny w ulu.
Wytapianie wosku
Wosk pozyskujemy na różne sposoby, w topiarkach słonecznych, parowych, elektrycznych. Wytapiamy go w sezonie (topiarki słoneczne) lub po sezonie z plastrów, które wyeliminowaliśmy z uli, z odsklepin po wirowaniu miodu, z fragmentów plastrów wyłamanych podczas wirowania w miodarce.
Fot. 1. Rozgrzewanie wosku.
fot.© Przemysław Grobelny
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówKlarowanie wosku
Jak klarować wosk? Podstawą jest woda, która nie powinna być kranowa, nawet jeśli jest najlepszej jakości. Zdecydowanie lepsza do klarowania wosku jest woda deszczowa, ze studni głębinowych lub z filtra RO. Taka woda nie powoduje zmiany koloru wosku.
Ilość wody, jaką należy zachować w naczyniu do klarowania nie może być mniejsza niż 30% zawartości całego naczynia. Im jest tej wody jednak więcej, tym wosk szybciej i dokładniej się oczyszcza. Kolejnym ważnym czynnikiem jest czas stygnięcia rozgrzanego wosku.
Im stygnie dłużej, tym korzystniej wpływa to na jego oczyszczenie. Najlepszy efekt uzyskuje się, gdy naczynie z rozgrzanym woskiem wstawimy w zamykany pojemnik styropianowy dopasowany gabarytami do naczynia z woskiem. Wskazane jest też, by wosk w owym styropianie stygł w temp. otoczenia nie niższej niż 25°C. Bardzo wolno stygnący wosk w takich warunkach będzie w pełni nadawał się do wyjęcia z naczynia najwcześniej po 5-6 dniach. Będzie on już twardy i jednocześnie właściwie sklarowany. Po oczyszczeniu spodniej strony kręgu woskowego z zanieczyszczeń należy go podzielić na drobne kawałki i poddać kolejnemu klarowaniu – i tak minimum cztery razy.
Fot. 3. Wosk o właściwej barwie do wykonania węzy (dół kręgu).
fot.© Przemysław Grobelny
Fot. 4. Wosk o właściwej barwie do wykonania węzy (góra kręgu).
fot.© Przemysław Grobelny
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówDomowa produkcja węzy
We wstępnej fazie produkcji węzy dochodzi do sterylizacji naszego wosku (fot. 5.), by otrzymać w pełni bezpieczną dla zdrowia naszych pszczół węzę. Następnym etapem jest wylanie ze sterylizatora wosku do naczyń, w których on zastygnie i, jeśli będzie taka potrzeba, dodatkowe go oczyszczenie (dobrze sklarowany wosk bardzo rzadko wymaga dodatkowego oczyszczania).
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówMa to też ogromne znaczenie, gdyż wówczas producent węzy nie zarzuci nam, iż przysłaliśmy brudny wosk i musiał go kilkukrotnie klarować, co przełoży się na większe koszty. Następnie wosk taki jest roztapiany i wylewany na tace z blachy kwasoodpornej, gdzie zastyga w plastrach grubości około 6-8 mm.
Fot. 6. Walcowanie tafli woskowych na walcach gładkich.
fot.© Przemysław Grobelny
W kolejnym etapie produkcji węzy tafle woskowe o odpowiedniej temp. wosku przechodzą przez walce gładkie, by uzyskać właściwą grubość do grawerowania (fot. 6.). Następnie pas wosku trafia na walce grawerowane, po których otrzymujemy już właściwą formę z podstawami komórek pszczelich (fot. 7., 8.).
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówTakim sposobem postępowania zapewniamy wysoki standard higieny w pasiece, a także wiemy, że nasze pszczoły mają do dyspozycji węzę z wosku, który same wytworzyły wypacając go w swojej heroicznej pracy przy odbudowie plastrów.
Przemysław Grobelny
tel. 500 106 300
„Pasieka” nr 6/2015 - pobierz bezpłatny ebook (cały numer) na czytniki, smartfony i komputery. Dowiedz się więcej.
<?php $pas='2015nr6str8'; $pasCov='images/stories/Pasieka/2015_6/Pasieka_2015nr06_[74].jpg'; include('./goto/art_footer.php'); ?>
