fbpx

NEWS:

Biologia rodziny pszczelej

Owiana nutką egzotyki biologia rodziny pszczelej wciąż fascynuje. Wśród wielu bardzo tajemniczych
i intrygujących faktów najbardziej interesującą i spektakularną wydaje nam się biologia matki pszczelej. Osobnik ten stanowi bowiem najważniejszą składową rodziny pszczelej. Rodzina nie może dłużej istnieć bez wartościowej, płodnej, zdrowej i składającej liczne jaja matki.


Fot. Maria i Eugeniusz Sapiołko

Już sam wygląd zewnętrzny matki i jej sposób poruszania się po plastrze ma w sobie coś, co od wieków łączono z majestatem królewskim. Wielkością ciała, długością odwłoka i jego jaśniejszą barwą wyróżnia się spośród innych mieszkańców ula.

Ruchy jej są spokojne, majestatyczne. Nic więc dziwnego, że do dnia dzisiejszego wielu pszczelarzy mówi o niej jako o królowej, a nazwa ta jest nadal stosowana, np. w języku angielskim i niemieckim, jako jedyna na określenie matki pszczelej.

Matki pszczele w warunkach naturalnych mogą żyć nawet ponad pięć lat, natomiast w gospodarce pasiecznej użytkowane są przeważnie przez dwa sezony.

W rodzinie znajduje się na ogół jedna matka pszczela, ale w wyjątkowych sytuacjach przez pewien okres mogą żyć obok siebie dwie matki. Zdarza się tak wówczas, kiedy robotnice dokonują cichej wymiany matek.

Przyczyny takiego zachowania robotnic...

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

W gnieździe robotnice usuwają znamię, po czym matka wydala śluz i nadmiar nasienia na zewnątrz.
W czasie tej czynności jedynie niewielka część plemników (około 5 mln, co stanowi zaledwie 8-9% ilości otrzymanej od trutni podczas wielokrotnej kopulacji) przechodzi do zbiorniczka nasiennego i zapas ten wystarcza matce na całe życie.

Jeżeli młoda matka w ciągu dwóch tygodni od wyjścia z matecznika nie zdoła się unasiennić traci zdolność odbycia lotu godowego i może składać tylko jaja niezapłodnione. Matkę taką nazywamy „matką trutową”. Badania przeprowadzone w Katedrze Pszczelnictwa UWM w Olsztynie udowodniły, że możliwe jest skuteczne, naturalne unasiennienie matek w wieku 4-5, a nawet 6 tygodni.

Warunkiem jest jednak przetrzymywanie matek w klateczkach transportowych z robotnicami opiekującymi się matką. Po wspomnianym okresie przetrzymywania i poddaniu matek na przykład do ulików weselnych następuje wylot relatywnie starych matek na loty godowe, a następnie podejmują one prawidłowe czerwienie.

W warunkach przetrzymywania ich w rodzinie, odkładzie czy ulikach weselnych matki, którym uniemożliwiłoby się unasiennienie, rozpoczęłyby już w wieku 3 tygodni czerwić trutowo.

Matka rozpoczyna czerwienie po 2-3 dniach od ostatniego lotu weselnego. Najpierw bada komórkę czułkami i po jej akceptacji wsuwa odwłok do dna, po czym przykleja jajo na środku. Po zaczerwieniu 15-20 komórek matka robi krótką przerwę, podczas której jest intensywnie karmiona mleczkiem pszczelim przez robotnice stanowiące jej świtę.

W czasie składania jaj matka...

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów


W nowoczesnej gospodarce pasiecznej nie powinien on bowiem dopuszczać do naturalnej rójki, a pozostawienie wyrojonej już rodziny bez opieki i pozwolenie jej na wydawania dalszych rojów jest już błędem niewybaczalnym.

Artykuł powstał na podstawie książki „Polubić pszczoły” wydanej niedawno przez Oddział PWRiL w Poznaniu, napisanej przez jego autorów. Zachęcamy do lektury!


prof. Jerzy Wilde,

inż. Elżbieta Gogolewska

Katedra Pszczelnictwa, Wydział Bioinżynierii Zwierząt, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Słoneczna 48, 10-957 OLSZTYN

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"


Czym jest ePrenumerata? ePrenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Ostatnio dodane

IJHARS kontroluje targi i sklepy Zdjęcie: Anna i Stanisław Góralowie...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 03-07-2020

Komunikat w sprawie APIRogów Autor: jannoon028 Szanowni Państwo, Leśny Zakład Doświadczalny SGGW...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 03-07-2020

Aborygeni wykorzystywali wosk i propolis do tworzenia sztuki naskalnej Zdjęcie:...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 02-07-2020

  Pszczelarz zasłabł przy ulu. Zaatakowały go pszczoły Zdjęcie: volody10 Do zdarzenia...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 01-07-2020

Wzrost dofinansowania do sektora pszczelarskiego Zdjęcie: freepik Obecnie Krajowy Program Wsparcia...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 01-07-2020

I w Gdańsku można mieć pszczoły Zdjęcie: Pixabay. Jeśli jesteś mieszkańcem...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 29-06-2020

Jad pszczeli i SARS-CoV-2 Zdjęcie: Freepik. W związku z pandemią naukowcy...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 29-06-2020

Adoptuj donicę w Katowicach! Urząd Miasta w Katowicach wyszedł do...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 29-06-2020

Unia Europejska chce wdrożyć plan zmniejszenia zużycia pestycydów o 50% Zdjęcie: User11820856...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 24-06-2020