Miody pitne klasztorne cz. III


W poprzednich odcinkach1 cyklu przedstawiłem krótko miodosytnictwo lub – jak dawniej mówiono – miodowarstwo wyłącznie w klasztorach męskich dawnej Rzeczypospolitej. Tym razem chciałbym kilka słów poświęcić klasztorom żeńskim oraz monastyrom greckokatolickim i prawosławnym. Wyrobem trunków miodowych trudnili się dawniej również księża diecezjalni, którzy  mieli niemałe zasługi dla rozwoju miodosytnictwa.

Miody pitne w klasztorach żeńskich

Sam problem jest o wiele trudniejszy do omówienia niż w przypadku zakonów męskich, gdyż zupełnie brak wiadomości o syceniu miodu przez zgromadzenia żeńskie. Wiadomo, że alkohol pojawiał się na stołach i w piwnicach, zarówno w celach leczniczych, jak i konsumpcyjnych, ale skąd pochodził, tego nie wiemy. Autorka ciekawej książki o życiu codziennym zakonnic w XVII i XVIII wieku, doktor historii a zarazem benedyktynka, siostra Małgorzata Borkowska nie wspomina, żeby siostry miały sycić miód, a w rozmowie z piszącym te słowa stwierdziła, że w ogóle nie natrafiła na takie wzmianki. Niemniej pisze, że miód w klasztorach żeńskich pijano. W swojej książce przywołuje przykład matki ksieni Urbańskiej, która w klasztorze norbertanek na Zwierzyńcu w Krakowie miała zwyczaj wydawać siostrom nocującym w nieogrzewanych celach, w dni postne, zamiast kolacji „po kieliszku wódki na rozgrzewkę, zagryzanej piernikiem, lub po lampce miodu z kawałkiem chleba”.

Innym przykładem, do którego chciałbym się odwołać, jest piękny klasztor surowego zakonu klarysek w Starym Sączu. W majątku należącym do sióstr istniały gorzelnie i browary, ale brak wzmianki o pasiekach i miodosytni, a wśród rzemieślników Starego Sącza takowych nie ma. Pomimo tego miód przaśny w klasztorze pojawiał się, a założycielka i patronka klasztoru, święta Kinga, była czczona przez okolicznych pszczelarzy i uważana za ich opiekunkę.

Bardzo ciekawy opis cudu rozmnożenia pszczół w XVII wieku odnaleziony przez siostrę Apolonię Rek OSC opublikował ksiądz Eugeniusz Marciniak w „Kalendarzu Rolników” (1996, s. 179-181). Wiemy też, że podczas wizyty biskupa Sołtyka w w Starym Sączu w 1763 roku straż miejska narobiła tyle huku na wiwat, że biskup kazał by wytoczono dla straży miejskiej beczkę miodu, którą ci ostatni, po uprzednim ustawieniu broni w kozły, zaczęli pić, wznosząc biskupie zdrowie. Skąd pochodził ten miód? Tego niestety nie wiadomo. Istnieją dwie możliwości.

Mógł być importowany z Węgier albo wyrabiany na miejscu. Wiadomo, że tamtejsza komora celna pobierała myto za import miodów i win właśnie z Węgier. Transport odbywał się drogą rzeczną – Popradem i Dunajem oraz lądową, ale w drugiej połowie XVII wieku myto pobrane za te towary było znikome. Nie wiadomo, czy mieszczanie starosądeccy sycili miód pitny, choć w pobliskim Nowym Sączu w 1715 roku czterech mieszczan żydowskich posiadało od 3 do 4 antałków miodu pitnego każdy, czyli od 108 do 144 litrów. A może jednak miód syciły siostry klaryski?

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Paweł Libera
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


Powiązane artykuły


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Co w trawie piszczy...

Kalendarz biodynamiczny 2018
Kalendarz biodynamiczny 2018

Kalendarz biodynamiczny 2018 Dzięki uprzejmości Koła Pszczelarzy we Wronkach, RZP Wlkp. Płn w Chodzieży prezentujemy Państwu pszczelarski kalendarz biodynamiczny, który zawiera wskazówki kied [ ... ]

Czytaj więcej »
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosły...
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych

Zespół Szkół im. Leokadii Bergerowej w Płocku ogłasza nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych dające uprawnienia do prowadzenia gospodarstwa rolniczego i pszczelarskiego 1. RL [ ... ]

Czytaj więcej »
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”

Pasieka poleca film „Łowcy miodu” „Łowcy miodu”
Scenariusz i reż. Krystian Matysek
Muzyka: Rafał Rozmus
Montaż: Jarosław Barzan
Produkcja: Dorota Roszkowska (Arkana)
W kinach od  [ ... ]

Czytaj więcej »
Inne artykuły »

Najczęściej czytane w ostatnich numerach:

Co możemy zrobić ze sfermentowanym miodem?
Habryka CelinaCo możemy zrobić ze sfermentowanym miodem?

Co możemy zrobić ze sfermentowanym miodem? Zgodnie z Dyrektywą Rady Europejskiej 2001/110/WE z dnia 20 grudnia 2001 roku odnoszącej się do produkcji miodu z aktualizacjami w 2014 roku, miód jest naturalnym słodkim produktem wytwarzanym przez pszczoły Apis mellifera przez łączenie z własn [ ... ]

Pasieka 6/2015
Najczęściej popełniane błędy w pozyskiwaniu miodu mające wpływ na jego jakoś...
Izabela JoachimiakNajczęściej popełniane błędy w pozyskiwaniu miodu mające wpływ na jego jakość

Najczęściej popełniane błędy w pozyskiwaniu miodu mające wpływ na jego jakość W dobie dzisiejszej konkurencji, zarówno na rynkach światowych, jak i krajowych, konsumenci mają do wyboru olbrzymią liczbę produktów. Osoby sięgające po jakiekolwiek artykuły spożywcze, coraz częśc [ ... ]

Pasieka 4/2016
Dni Otwarte w firmie Łysoń
Kobiałka Teresa Dni Otwarte w firmie Łysoń

Dni Otwarte w firmie Łysoń 9-11 października 2015 r. po raz dziewiąty odbyły się Dni Otwarte w firmie Łysoń połączone z otwarciem nowej siedziby, 20 rocznicą powstania firmy oraz rozpoczęciem rajdu samochodowego w obronie pszczół w ramach akcji „Miód kupujesz – pszczoły ratujes [ ... ]

Pasieka 6/2015